10 bài học sâu sắc của Steve Jobs
Last updated: July 05, 2026 Xem trên toàn màn hình
Sáng tạo chỉ đơn giản là kết nối các thứ với nhau (Creativity is just connecting things)
Sáng tạo không phải là tạo ra cái gì đó từ hư không, mà là khả năng kết nối các thứ (cả cũ và mới) với nhau để tạo ra 1 thứ mới hơn, ví dụ phân tử được tạo từ các nguyên tử. Hợp chất mới được tạo ra từ nhiều cấu trúc phân tử khác nhau.
Trong tương lai, những nghề đơn lẻ sẽ biến mất. Thay vào đó là sự tổng hợp nhiều ngành nghề với nhau để tạo ra nghề mới, ví dụ: fintech (kết hợp giữa tài chính và công nghệ), edutech (kết hợp giữa giáo dục và công nghệ), MarTech Intelligence (Trí tuệ Công nghệ Tiếp thị) hoặc HRM sẽ biến mất và thay thế bởi HCM (Human Capital Management - quản trị nguồn vốn con người).
Jobs cũng nói 90% công việc quản lý là lãng phí. Mỗi nhân sự đều có thể tự quản lý công việc của mình và tự biết mình cần phải cộng tác với đồng nghiệp như thế nào. Do đó các vai trò quản lý cấp trung sẽ biến mất. Trong tương lai, con người sẽ đạt trạng thái đa kỹ năng (multi-skilled) và đa sắc thái (slash career). Bạn sẽ phải kết nối các trải nghiệm, kiến thức công nghệ và tư duy quản trị lại với nhau. Ví dụ Tech Sales sẽ là nghề hot với sự kết hợp giữa kiến thức Tech, kiến thức bán hàng, kỹ năng quản trị và sự nhạy bén kinh doanh. Xem thêm video tại đây:
Thời gian của bạn có hạn, vì vậy đừng lãng phí nó bằng cách sống cuộc đời của người khác (Your time is limited, so don't waste it living someone else's life).
Đừng sống theo kỳ vọng của xã hội hay áp lực phải thành công. Đừng copy một ai đó mà không tạo ra bản sắc của riêng mình. Bạn chỉ sống một lần (You only live once - YOLO), đừng lãng phí thời gian vào những thứ vô bổ, đừng chạy theo đám đông định kiến...
Hãy xây dựng cuộc sống theo cách riêng của mình. Điều đó có nghĩa là gạt bỏ những kỳ vọng từ bên ngoài để tập trung hoàn toàn vào mục tiêu và đam mê đích thực của bản thân.
Để áp dụng điều này vào thói quen hàng ngày, hãy xem xét các bước thực hiện sau:
- Kiểm tra hàng ngày: Mỗi sáng hãy tự hỏi bản thân: "Nếu hôm nay là ngày cuối cùng của cuộc đời tôi, liệu tôi có muốn làm những gì mình sắp làm hôm nay không?"
- Bỏ qua những yếu tố gây xao nhãng: Đừng để kỳ vọng của bạn bè, gia đình hoặc thuật toán mạng xã hội chi phối con đường của bạn.
- Tin tưởng vào trực giác: Hãy can đảm làm theo trái tim mình. Tiếng nói bên trong bạn biết chính xác bạn muốn trở thành người như thế nào.
Tính đơn giản chính là đỉnh cao của sự tinh tế (Simplicity is the ultimate sophistication)
Sự phức tạp là kẻ thù của hiệu quả. Một kiến trúc phần mềm tốt, một chiến lược kinh doanh hay một bài giảng trên YouTube nên được đơn giản hóa đến mức tối đa để bất kỳ ai cũng có thể hiểu và áp dụng được.
Ngay như ngành kinh tế học nếu trình bày khô khan như trong sách thì sẽ rất ít người tiếp cận được. Nhưng nếu trình bày theo phong cách freakonomics (kinh tế học hài hước và bình dân) thì ai cũng có thể hiểu được, kể cả đứa trẻ 5 tuổi.
Rất nhiều người chúng ta rơi vào hội chứng "overthinking" đẫn dến tê liệt khả năng phân tích (analysis paralysis). Tôi cũng từng rơi vào hội chứng này. Trong nhiều thập kỷ qua, người Trung Quốc đã rất thành công khi vượt qua hội chứng "perfectionism" để tiếp cận thị trường giá rẻ (chiếm 80% toàn cầu) với các sản phẩm "hợp túi tiền và mang lại giá trị ngay". Và như Đặng Tiểu Bình đã nói "Mèo trắng hay mèo đen không quan trọng, miễn là bắt được chuột".
Toàn thể lớn hơn tổng các phần của nó (the whole is greater than the sum of its parts)
“Mô hình cho kinh doanh của tôi là ban nhạc The Beatles: Họ là 4 chàng trai đã tạo nên sự cân bằng cho nhau, tạo nên sự nổi tiếng cho lẫn nhau. Với tôi, tổng số là quan trọng hơn so với những phần rời rạc” - Nhận định của Jobs về tầm quan trọng của tập thể trong bài phỏng vấn với tạp chí 60 minutes vào năm 2008.
Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ (Stay hungry, stay foolish)
Hãy luôn khao khát: Hãy có mong muốn (want), hoặc nhu cầu (need) cảm thấy những gì bạn đang có hiện tại là chưa đủ. Bạn luôn có thể xây dựng được điều gì đó tốt hơn. Một ngày nào đó, sẽ có thứ gì đó tốt hơn và quan trọng hơn cả chiếc iPad.
Hãy luôn giữ tinh thần ngây thơ: Những suy nghĩ như "điều đó không thể" hoặc "chưa ai từng làm điều đó nên chúng ta không thể" nên là những điều bạn cần gạt bỏ một cách ngu ngốc, bởi vì kiểu suy nghĩ đó không phải là cách để bạn thay đổi mọi thứ mà chỉ là cách để duy trì hiện trạng (status quo).
Đó cũng chính là tinh thần "Soshin" (luôn refresh bản như như người mới bắt đầu). Dù ở độ tuổi nào cũng hãy luôn giữ tâm thế của một người học việc. Sự "ngây thơ" trong tư duy giúp bạn dám thử nghiệm những hướng đi mới mà những người "giàu kinh nghiệm nhưng bảo thủ" thường bỏ qua.
Bạn không thể kết nối các dấu chấm khi nhìn về phía trước; bạn chỉ có thể kết nối chúng khi nhìn lại quá khứ. Vì vậy, hãy tin rằng các dấu chấm đó sẽ kết nối với nhau trong tương lai."
"Trong Phật giáo có một khái niệm gọi là 'Sơ tâm' (tâm thế của người mới bắt đầu). Giữ được sơ tâm ấy là một điều thực sự vô cùng quý giá" (There's a phrase in Buddism: "Beginner's mind". It's wonderful to have a beginner's mind - Steve Jobs)
Để thành công, ban cần suy nghĩ ngược dòng (tư duy ngược), bạn cần tư duy ngoài hộp (thinking outside the box), bạn cần khác biệt với những người còn lại...
Phạm Đình Trường
Tư vấn phát triển con người và quản trị doanh nghiệp









Link copied!
Mới cập nhật