Phân biệt "Lessons Learned" và "Best Practices"
Published on: August 21, 2023
Last updated: August 06, 2025 Xem trên toàn màn hình
Last updated: August 06, 2025 Xem trên toàn màn hình
Recommended for you
- 06 Nov 2024
Các tài liệu URD và SRS khác nhau như thế nào? 455/574 - 01 Nov 2021 Phân tích quy trình hiện tại (AS-IS) là gì? 313/1275
- 19 Oct 2022 Thành ngữ tiếng Anh thú vị hàng ngày ở công sở 281/967
- 01 Aug 2024 Giải mã các thành ngữ về "may mắn" và "rủi ro" trong tiếng Anh 265/1055
- 31 Jul 2024 [Học tiếng Anh] "Virtuous circle" và "Vicious cycle" là gì? 262/1908
- 11 May 2021 Khác nhau giữa Padding và Buffer trong quản lý rủi ro dự án 257/1276
- 01 Aug 2021 Hiện tượng Gold plating (mạ vàng) là gì? Tại sao có ảnh hưởng quyết định đến chất lượng dự án? 253/720
- 26 Feb 2023 [Học tiếng Anh] Các thuật ngữ tiếng Anh gia công quốc tế dành riêng cho PM, BA và POC/SPOC 232/303
- 01 Nov 2023 Lệnh thay đổi kỹ thuật (Engineering Change Order - ECO) là gì? 209/1843
- 01 Aug 2024 [Học tiếng Anh] "Hack" được hiểu như thế nào trong từng ngữ cảnh? 206/776
- 14 Aug 2023 Công bằng phân phối (distributive justice) giúp "virtual team" làm việc hiệu quả hơn như thế nào? 202/267
- 24 Feb 2023 [Học tiếng Anh] Cross-cutting skills - Kỹ năng xuyên suốt 198/516
- 10 Apr 2025 [Giải mã CMS] Phân biệt "Curated Picks" và "Editor's Picks" 195/267
- 01 Feb 2023 [Học tiếng Anh] Phần mềm và nhạc rock có mối liên hệ như thế nào? 191/576
- 21 Jan 2022 SSO (Single Sign On) là gì? Bạn đã hiểu đúng và đẩy đủ vè chìa khóa thông minh SSO? 189/662
- 07 Mar 2024 [Học tiếng Anh] "Not even close" là gì? 183/1353
- 11 Feb 2024 "PMO Coach" là nghề gì? Tại sao doanh nghiệp bạn cần một PMO Coach? 180/226
- 30 Jan 2026 Vượt qua cơn bão sa thải nhân viên công nghệ: Những đêm thức trắng, phần mềm bị lỗi và hội chứng kẻ giả mạo (Impostor Syndrome) 180/221
- 12 Feb 2025 Phương pháp 1-2-4-All là gì? 180/216
- 07 Feb 2024 Vì sao Scrum Team thường bị Spillover / Carry Over? 177/208
- 08 Dec 2024 [Học tiếng Anh] "Pháp chế" là gì? Pháp chế khác với pháp quy như nào? 176/220
- 01 May 2024 [Học tiếng Anh] "Boil the Ocean" - Tại sao nói "đun sôi đại dương" là việc làm lãng phí? 175/591
- 05 Jan 2024 Value-Added Distributors (VAD) là gì? 174/1098
- 07 Aug 2023 Fubar là gì? 172/876
- 14 Dec 2023 "Garbage in, garbage out" là gì? 172/1150
- 03 Nov 2022 BAU (Business-As-Usual) là gì? 172/2237
- 15 May 2023 ICT Project Manager là gì? Phân biệt ICT Project Manager với Software Project Manager 172/218
- 12 Apr 2023 Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy là gì? Vận dụng trong điều hành cuộc họp hiệu quả 170/833
- 03 Dec 2023 [Học tiếng Anh] Thành ngữ thú vị trong tiếng Anh (phần 2) 169/1268
- 06 Feb 2024 [Học tiếng Anh] Thành ngữ "Too many cooks spoil the broth" / Quá nhiều đầu bếp làm hỏng nước dùng 169/626
- 23 Mar 2026 Tại sao một tổ chức cần có 4 vai trò: Company Man, Craftsman, Jungle Fighter và Gamesman? 168/197
- 07 Feb 2024 Thất bại của nhóm Scrum - Phân loại các mô hình phản tác dụng trong Scrum (Scrum Anti-Patterns) 167/218
- 04 Nov 2023 [Học tiếng Anh] The "chicken and egg" problem/situation 165/607
- 19 Sep 2025 Agile vs. Ego: Làm Gì Khi Một Thành Viên Trong Nhóm Nổi Loạn 164/281
- 19 Sep 2025 Agile vs. Ego: Làm Gì Khi Một Thành Viên Trong Nhóm Nổi Loạn 164/281
- 16 Apr 2025 Lãnh đạo linh hoạt: Hành động (Bias for Action) hay không hành động (Non-Action)? 163/248
- 09 Jan 2024 Domain Knowledge là gì? Ưu và nhược điểm? 162/925
- 28 Dec 2023 "Watered-down version" và "Stripped-down version" là gì? 159/770
- 28 Dec 2023 "Watered-down version" và "Stripped-down version" là gì? 159/770
- 10 Aug 2020 Bạn có biết quy tắc thất bại nhanh: Fail early, fail often, fail cheap, but always fail forward 159/334
- 01 Mar 2021 Ý nghĩa và bài học rút ra từ truyện thầy bói xem voi 159/919
- 18 Dec 2023 Phân biệt Reskill và Upskill 157/223
- 03 Apr 2024 [Học tiếng Anh] "Swiss army knife" là gì? 157/580
- 05 Sep 2023 Học tiếng Anh: Hiểu thế nào vè cụm từ "like for like" (L4L)? 156/631
- 03 Jul 2024 [Học tiếng Anh] "North star" - Tại sao người Anh/Mỹ hay đề cập "ngôi sao phương bắc" trong các câu chuyện hàng ngày? 155/1050
- 06 Dec 2023 Practice khác với routine như thế nào? 154/502
- 17 Feb 2026 Giá trị con người nằm ở đâu trong thời đại AI và Robot? 154/185
- 13 Aug 2025 Kinh nghiệm phát triển dự án phần mềm cho khối Chính phủ/nhà nước 154/208
- 05 Aug 2025 "Nói láo" khác với "nói dối" như thế nào? 154/316
- 08 Aug 2024 Phân biệt mô hình MLP với mô hình BVP 154/297
- 01 Dec 2022 "Strike a balance" nghĩa là gì? 152/668
- 01 Jan 2024 Phân tích tổ hợp (Cohort Analysis) là gì? 151/690
- 01 Aug 2023 [Học tiếng Anh] "To be very hip" - Rất là sành điệu 151/491
- 09 Mar 2025 [Góc nhìn chuyển đổi số]: Có Business Rules, tại sao không có Business Principles? 150/229
- 07 Dec 2022 Lean Software Development là gì? 149/508
- 22 Mar 2023 Bootstrapping là gì? 148/450
- 13 Aug 2025 OODA và PDCA: Mô hình nào tốt hơn? 148/240
- 25 Mar 2026 Trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến phần mềm trở nên rẻ và ít giá trị hơn. Sự thật là gì? 148/174
- 01 Dec 2023 Microsoft Power Apps là gì? 147/428
- 26 Jan 2023 [Học tiếng Anh] Các cụm từ thú vị "ad-hoc", "quote unquote", "per se", "Status quo". 147/1202
- 01 Dec 2022 Business Critical là gì? 146/805
- 05 Apr 2023 [Học tiếng Anh] The Prisoner's Dilemma in Software Development 146/425
- 04 Feb 2024 [Học tiếng Anh] "Second guess" là gì? 144/971
- 18 Jul 2023 [Học tiếng Anh] Tiếp cận bất khả tri "agnostic approach" là gì? 142/515
- 16 Aug 2025 Hoài nghi khoa học với 20 thuật ngữ bi quan về hiệu quả của Scrum 142/202
- 17 Apr 2025 Phân biệt ẨN DỤ TRI NHẬN, ẨN DỤ TỪ VỰNG và ẨN DỤ TU TỪ 142/208
- 12 May 2024 Groan Zone là gì? Khi mọi quan điểm va chạm, đâu là cách biến Groan Zone thành động lực đổi mới? 141/197
- 16 May 2025 Phân biệt Statement Of Work (SOW) và Project Scope Statement 141/334
- 12 Feb 2024 Scrum vs Kanban – Khác nhau ở đâu? 141/192
- 24 Mar 2023 Mô hình kinh doanh Open-Core là gì? 141/347
- 11 Sep 2024 Mindset, skillset, toolset là gì? 141/636
- 09 Dec 2023 Phần mềm Best-of-class là gì? 138/396
- 01 Nov 2022 Tiếng Anh hàng ngày trong quản lý dự án / Daily English 137/290
- 03 Feb 2023 [Học tiếng Anh] "Virtual certainty" là gì? 136/343
- 01 Apr 2023 Bí quyết đàm phán tạo ra giá trị từ câu chuyện Chia Cam 135/801
- 06 Dec 2023 Loại phần mềm "fire-and-forget" là gì? 135/496
- 01 Jan 2024 Tổng hợp 25 quy luật quan trọng trong quản lý dự án 135/733
- 08 Dec 2022 Phân biệt Cookbook, In a nutshell và Dummies 133/592
- 02 Jan 2024 Domain Engineering là gì? 132/638
- 01 Jan 2023 Master your strengths, outsource your weaknesses 132/287
- 11 Sep 2025 Lightning Decision Jam: Quy trình Siêu tốc để Giải quyết Mọi Vấn đề 131/199
- 02 Sep 2023 [Học tiếng Anh] "One-trick pony" - ngựa con một mánh 130/785
- 11 Sep 2022 Từ truyện “Thầy bói xem voi” tới quản trị bằng Tư Duy Hệ Thống 129/493
- 29 Aug 2023 Phân biệt Accountable và Responsible? 129/293
- 02 May 2025 Vì sao học giỏi mà vẫn nghèo, học dốt lại thành đạt trong cuộc sống? 129/216
- 15 Dec 2024 Tổng Quan Chi Tiết Về Chứng Chỉ TOGAF Foundation 128/237
- 24 Feb 2026 [Sổ tay PM] Cách Tiếp Quản Một Dự Án Đang Triển Khai 128/149
- 08 Dec 2023 Resource Leveling là gì? 128/569
- 20 Feb 2026 Phương pháp quản lý “Mệnh lệnh và Kiểm soát” trong quản lý dự án phần mềm 125/152
- 24 Apr 2025 Chính sách sở hữu đất đai của Trung Quốc: Động lực thúc đẩy người dân làm việc chăm chỉ và hiệu quả 124/445
- 23 Jun 2024 Người trí tuệ không tranh cãi ĐÚNG/SAI 124/640
- 05 Mar 2026 Know-how: Khoảng cách giữa "Biết" và "Thấu" 121/152
- 08 Aug 2023 Mất kiểm soát phạm vi dự án (Scope Creep) và hiệu ứng quả cầu tuyết (snowball) 120/375
- 12 Jan 2024 Tư duy hệ thống trong Quản Lý Dự Án diễn ra như thế nào? 119/418
- 12 Mar 2024 [Học tiếng Anh] "What’s the difference between distributors and resellers? " - Phân biệt nhà phân phối với nhà bán lại? 119/757
- 08 Sep 2025 Tâm Lý Phản Kháng (Reactance): Vì Sao Càng Cấm, Người Ta Càng Muốn Làm? 115/278
- 01 Jun 2025 PMP Cheat Sheet: 25 Cặp Thuật Ngữ Dễ Nhầm Lẫn 113/194
- 22 Nov 2023 Phân biệt tư duy hệ thống khác với tư duy thiết kế 112/592
- 18 Sep 2025 Shadowing: Chữa căn bệnh ''hiểu mà không nói được'' của người học tiếng Anh 110/175
- 18 Sep 2025 Bị sa thải sau 25 năm làm việc trong lĩnh vực công nghệ: Nỗi lo lắng, sự hy sinh và thực tế mà không ai dám nhắc đến 109/168
- 07 Aug 2019 Câu chuyện thanh gỗ ngắn và bài học kinh doanh cho Doanh nghiệp 108/629
- 19 Nov 2025 Các Công Cụ SEO Trả Phí Tốt Nhất Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Năm 2026 107/152
- 07 Mar 2023 Google Maps: Bài Học Tỷ Đô Từ Một Ứng Dụng Miễn Phí 105/212
- 15 Aug 2025 Dự án phần mềm bị trì hoãn và vấn đề "akrasia" 103/198
- 19 Mar 2023 Post-mortem và Retrospective: Khác biệt là gì? 103/454
- 04 Feb 2022 Phân biệt lập trình viên (programmer) và kỹ sư phần mềm (software engineer) 102/237
- 11 Dec 2023 Phân biệt Vendor Management và Supplier Relationship Management (SRM) 99/172
- 09 Feb 2025 Làm gì nếu người quản lý luôn thúc ép: "Đừng làm forwarder, hãy là solver"? 97/114
- 05 Dec 2022 Hỏi 5 lần (5 WHYs) – Kỹ thuật "đào" tận gốc cốt lõi vấn đề 97/346
- 01 Nov 2022 MVF (Minimum Viable Features): Tối ưu tính năng trong giới hạn nguồn lực 96/186
- 04 Jul 2022 Steve Jobs đến với Đạo phật như thế nào? 94/726
- 11 Dec 2022 Sustaining Engineering là gì? 92/497
- 09 Dec 2024 10 nghịch lý quản trị khiến tổ chức mãi loay hoay 83/236
- 28 Feb 2025 “Học giỏi” hay “giỏi học”? 79/313
- 22 Apr 2026 Thời Đại Của Tiêu Dùng Bản Sắc (Identity Consumerism) Đang Lên Ngôi Như Thế Nào? 79/97
- 13 Apr 2025 Phân biệt MLP (Minimum Lovable Product) và State-of-the-art Product 78/190
- 05 Mar 2024 [Học tiếng Anh] "Go with caveats" là gì? 78/706
- 05 Mar 2024 [Học tiếng Anh] "Go with caveats" là gì? 78/706
- 02 Aug 2022 BVP (Billable Viable Product) là gì? 76/170
- 01 Nov 2022 Like for like là gì 76/676
- 19 Jul 2023 3 cấp độ của thất bại và bí quyết "cái khó ló cái khôn" 75/199
- 01 Nov 2021 Knowldge Base là gì? 67/267
- 02 Nov 2023 "State-of-the-art product" là gì? 65/380
- 18 Jun 2026 Tại sao Quản lý Dự án cần học cả Generative AI và Agentic AI 61/71
- 16 Jul 2026 Phân biệt Code Switching và Context Switching 51/63
- 19 Jan 2023 [Học tiếng Anh] DevOps: The IT Tale of the Tortoise and Hare (Chuyện thỏ và rùa trong thực tế) 49/547
- 16 Jul 2025 "Quản Trị Kỳ Vọng" là gì? Làm thế nào để nhận biết kỳ vọng "phi thực tế"? 47/66
- 09 Apr 2026 6 Nghịch Lý Đạo Đức Phổ Biến Nhất Thế Kỷ 21 44/170
- 11 Mar 2025 Thiên hướng Hành động (Bias for Action) và Thiên hướng Quy trình (Bias for Process) tác động tiêu cực tới "đổi mới và sáng tạo" như thế nào? 29/202
- 03 Apr 2023 The Cold Start Problem and Network Effect /Khởi đầu nguội và hiệu ứng mạng 12/529
- 16 May 2025 [Giải mã SEO] Phân biệt Pillar content, Topic cluster content và Cornerstone content 8/214
- 06 Aug 2026 AI và Lời Nguyền "The Mythical Man-Month": Năng Suất hay Nghịch Lý? 7/11
- 11 Mar 2023 Quick review các nghịch lý kinh điển của sách “The Mythical Man-Month” của Frederick P. Brooks 4/469
- 23 Jul 2026 Phân Loại Project Manager (Quản Lý Dự Án): Phần lớn chúng ta thường hiểu sai? 1/68
Lessons Learned (Bài học kinh nghiệm)
Định nghĩa: Là những bài học rút ra sau khi dự án hoặc công việc đã hoàn thành (post-morterm) hoặc sau mỗi sprint (agile restrospecive), thường đến từ những thành công, thất bại hoặc tình huống bất ngờ.
Mục tiêu: Tránh lặp lại sai lầm hoặc tận dụng điều đã làm tốt cho các dự án sau.
Đặc điểm:
- Mang tính phản hồi, hậu nghiệm (retrospective), hậu kiểm (post-inspection, post-audit).
- Có thể là điều nên làm hoặc không nên làm.
- Gắn với một bối cảnh cụ thể, không phải lúc nào cũng áp dụng được cho mọi dự án.
Ví dụ:
Trong dự án X, việc không đánh giá rủi ro ngay từ đầu đã khiến tiến độ bị trễ.
→ Lesson learned: Luôn thực hiện đánh giá rủi ro ở giai đoạn khởi động.
Best Practices (Thông lệ tốt nhất, tập quán tốt nhất)
Định nghĩa: Là những phương pháp, quy trình hoặc kỹ thuật đã được kiểm chứng là hiệu quả nhất, được khuyến nghị áp dụng trước khi thực hiện dự án.
Best Practices đôi khi được dịch là "thực hành tốt nhất", "lời khuyên hay"... tùy theo ngữ cảnh mà tác giả muốn truyền đạt.
Mục tiêu: Giúp đảm bảo chất lượng, hiệu suất và tránh sai sót bằng cách áp dụng những gì đã được nhiều người làm tốt.
Đặc điểm:
- Mang tính định hướng, tiên nghiệm (proactive).
- Mang tính tiêu chuẩn hóa, có thể áp dụng lặp lại.
- Không gắn với một dự án cụ thể, có thể là tài sản (asset) chung của phòng quản lý dự án (PMO).
Ví dụ:
Luôn tổ chức họp kick-off có đầy đủ stakeholder vào đầu mỗi dự án.
⇒ Best practice: Tổ chức họp kick-off sớm để đồng bộ mục tiêu.
So sánh nhanh
| Tiêu chí | Lessons Learned | Best Practices |
|---|---|---|
| Thời điểm | Sau khi hoàn thành công việc | Trước hoặc trong khi triển khai |
| Tính chất | Phản hồi từ thực tế | Định hướng chuẩn mực |
| Tính phổ quát | Gắn với tình huống cụ thể | Có thể áp dụng rộng rãi |
| Tác dụng chính | Cải tiến sau dự án | Ngăn ngừa sai sót từ đầu |
| Có thể là gì? | Thành công hoặc thất bại | Chỉ những gì nên làm |
Hoàng Hà
TIGO CONSULTING
[{"displaySettingInfo":"[{\"isFullLayout\":false,\"layoutWidthRatio\":\"\",\"showBlogMetadata\":true,\"showAds\":true,\"showQuickNoticeBar\":true,\"includeSuggestedAndRelatedBlogs\":true,\"enableLazyLoad\":true,\"quoteStyle\":\"1\",\"bigHeadingFontStyle\":\"1\",\"postPictureFrameStyle\":\"1\",\"isFaqLayout\":false,\"isIncludedCaption\":false,\"faqLayoutTheme\":\"1\",\"isSliderLayout\":false}]"},{"articleSourceInfo":"[{\"sourceName\":\"\",\"sourceValue\":\"\"}]"},{"privacyInfo":"[{\"isOutsideVietnam\":false}]"},{"tocInfo":"[{\"isEnabledTOC\":true,\"isAutoNumbering\":false,\"isShowKeyHeadingWithIcon\":false}]"},{"termSettingInfo":"[{\"showTermsOnPage\":true,\"displaySequentialTermNumber\":true}]"}]
Nguồn
{content}
Khám phá thêm các chủ đề sau
Đọc thêm: Hướng dẫn hợp tác viết bài (guest blogging)
Các chủ đề được quan tâm nhiều nhất
CHIA SẺ BÀI VIẾT
Link copied!
Mới cập nhật
thực chiến - Kiến tạo tương lai cho các nhà sáng tạo nội dung.