Sự khác biệt giữa người cởi mở (Open-Minded) và người bảo thủ (Closed-Minded)
Last updated: August 13, 2026 Xem trên toàn màn hình
Recommended for you
- 04 Sep 2021
Tào lao là gì? Các bí quyết để tránh tào lao trong giao tiếp 257/2296 - 15 Aug 2024 Kỹ năng thuyết trình với kỹ năng ABC (Accuracy, Brevity, Clarity) 228/1082
- 04 Aug 2021 Đừng sợ đi chậm, chỉ sợ đứng yên 213/1622
- 16 Jan 2026 I-Shaped, T-Shaped, N-Shaped và M-Shaped: Chân dung năng lực quyết định thành công trong kỷ nguyên chuyển đổi số 208/249
- 15 Jan 2026 Ứng dụng Ngôn ngữ học tri nhận (Cognitive Linguistics) vào Truyền thông đa bên liên quan trong các Dự án CNTT 203/247
- 19 Feb 2024 “Curse of Knowledge” khác với "Unknown knowns" như thế nào? 195/212
- 18 Sep 2025 Sáng tạo nguyên bản là gì? 195/222
- 28 Apr 2023 Mô hình Why, How, What là gì? 189/1804
- 11 Feb 2024 Càng đọc càng thấm: 10 suy ngẫm sâu sắc từ nhà tâm lý học Carl Jung 187/2671
- 07 Aug 2025 Chỉ Số AQ Là Gì? Làm Sao Kiểm Soát AQ Để Thành Công Và Giàu Có? 181/257
- 12 Feb 2025 Phương pháp 1-2-4-All là gì? 177/213
- 15 Jan 2026 Quản lý độc hại (Toxic Management): Hiểu đúng bản chất - và cách đối phó 172/199
- 14 Sep 2024 11 Cơ Chế Tâm Lý Che Giấu Cần Nhận Diện Để Hiểu Bản Thân và Người Khác 172/702
- 15 Sep 2020 Hai câu chuyện về dòng nước - Ao tù hay suối nguồn tươi trẻ? 168/417
- 01 Jan 2025 [VietnamWorks] Chuyện công sở và các kỹ năng nghề nghiệp cho người Việt 167/363
- 12 Apr 2023 Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy là gì? Vận dụng trong điều hành cuộc họp hiệu quả 166/828
- 19 Sep 2025 Agile vs. Ego: Làm Gì Khi Một Thành Viên Trong Nhóm Nổi Loạn 163/278
- 01 Mar 2021 Ý nghĩa và bài học rút ra từ truyện thầy bói xem voi 158/915
- 10 Jul 2021 Chuyên gia chia sẻ các nguyên tắc tư duy sáng tạo hệ thống với tên gọi Systematic Inventive Thinking (SIT) 157/683
- 01 Oct 2021 Sự Tự Điều Chỉnh (Self-Regulation) Là Gì? Tại Sao Nó Quan Trọng? 155/1071
- 04 May 2025 Bí quyết nói tiếng Anh lưu loát không cần giỏi 4 kỹ năng văn vở 154/216
- 27 Jan 2026 Thành công: Nỗ lực hay Chỉ là May mắn? 152/183
- 19 Dec 2023 Hồi tưởng lạc quan (Rosy retrospection): Khi những quá khứ tươi đẹp có thể đe dọa đến tương lai của bạn 152/764
- 16 Mar 2022 [INFOGRAPHIC] 32 thiên kiến nhận thức làm sai lệch quyết định của bạn (Phần II) 152/601
- 04 Sep 2023 Giải mã nhóm tính cách (ISTP - Nhà kỹ thuật) 149/415
- 07 Aug 2024 Kỷ nguyên VUCA và TUNA – Cơ hội phát triển và chuyển đổi mạnh mẽ nhờ cuộc cách mạng 4.0 146/1397
- 19 Feb 2026 Trí tuệ nhân tạo (AI) không tạo ra tương lai… mà đang tái thiết thời Trung cổ 146/169
- 18 Dec 2025 +10 dấu hiệu EQ thấp thể hiện rõ qua cách trả lời tin nhắn 144/174
- 22 Jan 2026 AI đã thay đổi việc tuyển dụng như thế nào? 143/162
- 08 Nov 2022 16 phong cách làm việc của người Nhật Bản mà Việt Nam cần học hỏi 142/583
- 05 Aug 2025 Hiệu ứng Người Đứng Nhìn (Bystander Effect) trong môi trường doanh nghiệp: Nguyên nhân và giải pháp? 141/231
- 01 May 2022 Có thể xác định vị trí địa lý của địa chỉ IP với độ chính xác đến từng địa chỉ con phố? 140/696
- 11 Sep 2024 Mindset, skillset, toolset là gì? 140/633
- 02 May 2024 Giữ khoảng cách trong các mối quan hệ: Bí quyết để tránh ràng buộc cảm xúc 139/385
- 07 Jan 2025 Phân biệt Proxy, HMA và VPN 138/526
- 29 Jan 2026 5 QUY LUẬT TÂM LÝ VÀ QUẢN TRỊ KINH ĐIỂN 137/163
- 01 Nov 2024 Đừng Chỉ Làm Việc, Hãy Trưởng Thành: Bốn Bài Học Từ Thiền Nhật Bản 134/393
- 01 Apr 2023 Bí quyết đàm phán tạo ra giá trị từ câu chuyện Chia Cam 134/798
- 29 Jul 2020 Câu chuyện mài chiếc rìu trước khi chặt cây: Bài học từ tổng thống vĩ đại nhất của nước Mỹ - Abraham Lincoln 130/975
- 05 Sep 2025 “Lời Khuyên”: Thuận lý thì ít, nghịch lý thì nhiều. Suy nghĩ không giống nhau thì không nên khuyên nhau. 130/234
- 11 Sep 2025 Lightning Decision Jam: Quy trình Siêu tốc để Giải quyết Mọi Vấn đề 129/196
- 11 Sep 2022 Từ truyện “Thầy bói xem voi” tới quản trị bằng Tư Duy Hệ Thống 128/490
- 23 Jun 2024 Người trí tuệ không tranh cãi ĐÚNG/SAI 124/638
- 06 May 2025 Dấu hiệu thao túng Gaslighting là gì? Các cách "kháng" hành vi Gaslighting? 123/192
- 05 Mar 2026 Know-how: Khoảng cách giữa "Biết" và "Thấu" 118/148
- 11 Oct 2024 "Kham Nhẫn" Trong Kinh Doanh: Sức Mạnh Của Sự Kiên Nhẫn 116/624
- 11 Feb 2025 Tại sao nhiều mối quan hệ vẫn không giúp bạn thành công? 116/299
- 24 Mar 2021 Hiệu ứng Dunning-Kruger – Ảo tưởng sức mạnh về năng lực của bản thân 115/954
- 16 Feb 2026 Tết là bài kiểm tra năng lực quản lý công việc, sắp xếp không gian và năng lực giao tiếp của bạn 115/139
- 07 Nov 2024 Sweet Spot: Khi đam mê, năng lực và giá trị thị trường gặp nhau 115/222
- 08 Sep 2025 Tâm Lý Phản Kháng (Reactance): Vì Sao Càng Cấm, Người Ta Càng Muốn Làm? 112/274
- 09 Feb 2026 Tại sao Việt Nam cần Starlink khi giá cước cáp quang vốn đã quá rẻ? 111/137
- 06 Dec 2025 Sức mạnh của phương pháp 30-for-30: Bạn đã bao giờ cam kết 30 ngày liên tục cho một mục tiêu? 110/165
- 04 Nov 2025 Internal vs. External Locus of Evaluation: Bạn Đang Tìm Sự Công Nhận Từ Đâu? 108/156
- 02 Oct 2023 OCEAN: Mô hình 5 tính cách Big Five 108/414
- 07 Aug 2019 Câu chuyện thanh gỗ ngắn và bài học kinh doanh cho Doanh nghiệp 107/628
- 03 Apr 2026 5 Kỹ Năng "Analog" Giúp Bạn Tìm Việc Trong Thế Giới Số 105/148
- 11 Sep 2022 Sức mạnh của lời khen 104/394
- 01 Jul 2020 8 Thiên Kiến Nhận Thức Mà Người Quản Lý Dự Án Cần Cảnh Giác 99/212
- 05 Dec 2022 Hỏi 5 lần (5 WHYs) – Kỹ thuật "đào" tận gốc cốt lõi vấn đề 97/344
- 29 Sep 2022 Từ chuyện người ăn xin và chiếc cần câu cá, điều gì là quan trọng nhất: Kiến thức, kỹ năng hay thái độ với cuộc sống 90/973
- 03 Jul 2025 “Đo ni đóng giày” trong xã hội hiện đại: Xu hướng hay ngược hướng? 89/164
- 29 Dec 2024 Phí Phạm Không Phải Lúc Nào Cũng Xấu – Đây Là Lý Do Tại Sao! 84/191
- 15 Jan 2025 4 Quy Tắc Ứng Xử Của Người Trưởng Thành: Im Lặng Đúng Lúc, Lên Tiếng Đúng Việc 79/173
- 22 Jan 2025 Khi ngư dân không thể ra khơi, họ sửa lưới 75/424
- 03 Jun 2026 Lời nguyền của Cassandra: Giải mã trực giác hướng nội trong kỷ nguyên AI 75/83
- 09 Apr 2026 Sự tự tin "ồn ào": Khi tiếng vang che lấp sự bất an 72/97
- 15 May 2025 Thuyết hệ quả là gì? Tại sao kết quả tốt đẹp không phụ thuộc vào hành vi ban đầu? 71/86
- 09 Apr 2026 Vì sao cơ hội thăng chức dường như luôn thuộc về những người kém năng lực hơn? 69/117
- 16 Mar 2022 [INFOGRAPHIC] 32 Thiên kiến nhận thức làm sai lệch quyết định của bạn (Phần I) 61/1367
- 01 Oct 2024 Không phải IQ hay EQ, tỷ phú Jack Ma tiết lộ một kỹ năng để thành công giữa thời đại VUCA 60/490
- 16 Jul 2025 "Quản Trị Kỳ Vọng" là gì? Làm thế nào để nhận biết kỳ vọng "phi thực tế"? 45/62
- 02 Oct 2024 Lời sấm của Tào Tháo: "Đảo ngược lời khuyên của vợ, thành công ắt đến" 41/195
- 19 Jun 2026 Tại sao "Performative Intellectualism" (phông bạt tri thức) đôi khi lại là cần thiết? 19/70
- 04 Sep 2022 Hiệu ứng cánh bướm là gì? Ý nghĩa và tác động của hiệu ứng cánh bướm 19/916
- 22 Sep 2024 Hội chứng Zeigarnik – Tại sao những công việc dở dang "đọng" lại trong trí nhớ lâu hơn các công việc đã hoàn thành? 19/214
- 09 Apr 2026 Hiệu ứng giả dược (placebo) trong quản lý là gì? 15/94
- 09 Jul 2026 "Intrusive Question" (câu hỏi xâm lấn) là gì? 12/23
- 10 Aug 2025 Tư duy vùng xám: Một phương pháp giúp học sinh gặp khó khăn biết tự lên tiếng vì quyền lợi của bản thân 1/1
- 10 Aug 2026 Tư duy phản biện khác với Tư duy vùng xám như thế nào? 1/3
- 03 Aug 2026 Kỹ năng vùng xám có phải là "ba phải" hay không? 1/1
- 10 Aug 2026 Đừng dựng phim quá "xịn xò" nếu bạn muốn kênh YouTube thoát "flop" /
- 09 Aug 2026 Vùng xám - Thử thách bản lĩnh và nhân văn của nhà lãnh đạo /
Bài viết của Farnam Street đặt ra một câu hỏi rất đáng suy ngẫm:
Một phần câu trả lời nằm ở mindset - cách chúng ta tiếp cận vấn đề.
Người sẵn sàng chấp nhận khả năng mình sai và luôn muốn học hỏi về lâu dài thường tiến xa hơn người luôn cố bảo vệ quan điểm của mình.
1. Hãy quan sát cách bạn phản ứng với những điều bất thường
Những điều bất thường - một kết quả trái dự đoán, một thông tin không khớp, một điều gì đó khiến bạn ngạc nhiên - chính là những "lỗi hệ thống" của thực tế.
Chúng cho chúng ta biết rằng:
Thế giới có thể không vận hành giống như cách chúng ta tưởng.
Người đóng tư duy (Closed-Minded) thường bỏ qua hoặc tìm cách giải thích cho qua những bất thường ấy.
Người cởi mở (Open-Minded) lại muốn đào sâu:
"Tại sao chuyện này lại xảy ra?"
Vấn đề là việc tìm hiểu đôi khi buộc chúng ta phải từ bỏ một niềm tin mà mình đã tin rất lâu.
Và đó chính là phần khó nhất của tư duy cởi mở.
2. Người đóng tư duy sợ quan điểm của mình bị thách thức
Khi bị phản đối, người đóng tư duy thường quan tâm đến việc:
"Làm thế nào để chứng minh tôi đúng?"
hơn là:
"Tại sao người kia lại nghĩ khác tôi?"
Họ dễ cảm thấy khó chịu khi bị chất vấn, vì họ xem sự bất đồng như một trở ngại thay vì một cơ hội học hỏi.
Ngược lại, người cởi mở tò mò về nguyên nhân của sự bất đồng.
Họ hiểu rằng:
Mình hoàn toàn có thể đang sai.
Và nếu người khác biết một điều mà mình chưa biết, việc thay đổi quan điểm không phải là thất bại.
Nó chính là học hỏi.
3. Người đóng tư duy thích phát biểu, người cởi mở thích đặt câu hỏi
Một dấu hiệu khá rõ:
Người đóng tư duy thường đưa ra kết luận. Người cởi mở thường đặt câu hỏi.
Trong một cuộc họp, người đóng tư duy có thể rất tích cực đưa ra ý kiến nhưng hiếm khi hỏi:
"Bạn có thể giải thích thêm không?"
Thay vào đó, trong đầu họ đã bắt đầu chuẩn bị cách phản bác.
Người cởi mở thì khác.
Họ thực sự muốn biết:
"Có điều gì trong cách nhìn của mình mà mình đang bỏ sót không?"
Bởi họ hiểu rằng ý kiến của mình có thể không phải là ý kiến tốt nhất - đặc biệt khi vấn đề nằm ngoài phạm vi hiểu biết của mình.
4. Người đóng tư duy muốn được hiểu; người cởi mở muốn hiểu
Đây là một khác biệt rất tinh tế.
Khi bạn bất đồng với ai đó, hãy quan sát phản ứng của họ.
Nếu họ lập tức lặp lại hoặc diễn đạt lại chính điều mình vừa nói, với suy nghĩ rằng:
"Bạn không hiểu tôi."
thì có thể họ đang mặc định rằng vấn đề nằm ở khả năng hiểu của bạn, chứ không phải ở việc hai người thực sự có quan điểm khác nhau.
Người cởi mở thường phản ứng ngược lại:
"Có thể mình chưa hiểu điều gì đó. Bạn có thể chỉ cho mình phần mình đang bỏ sót không?"
Đó là một thay đổi nhỏ trong ngôn ngữ nhưng tạo ra khác biệt rất lớn trong cách tư duy.
5. Câu "Tôi có thể sai, nhưng..."
Nghe có vẻ khiêm tốn:
"Tôi có thể sai, nhưng..."
Nhưng đôi khi đây chỉ là một cách ngụy trang sự chắc chắn bằng vẻ ngoài khiêm tốn.
Nếu bạn thực sự nghĩ mình có thể sai, thì bước tiếp theo hợp lý không nhất thiết phải là đưa ra một kết luận.
Nó có thể là một câu hỏi.
Người cởi mở biết lúc nào nên nói:
"Tôi nghĩ..."
và lúc nào nên hỏi:
"Tại sao lại như vậy?"
6. Hãy biết im lặng và lắng nghe
Người đóng tư duy thường muốn nói nhiều hơn nghe.
Họ không muốn cuộc thảo luận quay lại những điều đã nói. Họ muốn đưa ra quan điểm của mình và bảo vệ nó.
Một nguyên tắc được Ray Dalio đề xuất là quy tắc hai phút: mỗi người có quyền nói trong hai phút mà không bị người khác ngắt lời.
Người cởi mở thường quan tâm đến việc lắng nghe hơn là chiếm diễn đàn (spotlight).
Thậm chí họ có thể chủ động hỏi một người đang im lặng:
"Sam, tôi nhận thấy bạn khá im lặng. Bạn có muốn chia sẻ suy nghĩ với mọi người không?"
Đây là một biểu hiện rất thực tế của tư duy cởi mở: không chỉ nói, mà còn tạo không gian để người khác nói.
7. Có khả năng giữ hai ý tưởng trái ngược trong đầu
Một trong những ý tưởng đáng chú ý nhất của bài viết là khả năng đồng thời xem xét hai quan điểm mâu thuẫn.
Người đóng tư duy thường cảm thấy:
Nếu ý tưởng A đúng thì B phải sai.
Một khi đã chọn A, họ gần như "đóng cửa" với B.
Người cởi mở (với tư duy vùng xám) có thể nói:
"Tôi đang nghiêng về A, nhưng hãy xem B có điểm gì đúng."
Họ có thể giữ nhiều ý tưởng mâu thuẫn trong đầu, so sánh chúng và đánh giá ưu nhược điểm trước khi đưa ra kết luận.
Đây cũng là tinh thần trong câu nói nổi tiếng của F. Scott Fitzgerald:
8. Khiêm tốn - đặc biệt là sau thất bại
Người đóng tư duy thường thiếu một thứ rất quan trọng:
Sự khiêm tốn trí tuệ.
Một trong những cách con người học được sự khiêm tốn mạnh mẽ nhất chính là thất bại.
Một thất bại đủ lớn khiến chúng ta nhận ra:
"Hóa ra mình không biết nhiều như mình tưởng."
Điều quan trọng không phải là tránh mọi sai lầm.
Mà là sau mỗi sai lầm, chúng ta phải hiểu thêm được điều gì về những thứ mình chưa biết.
Người cởi mở luôn mang trong mình một mức độ cảnh giác rằng:
"Có khả năng mình đang sai."
Nhưng tư duy cởi mở không có nghĩa là tin mọi thứ
Đây là phần rất quan trọng của bài viết.
Open-mindedness không đồng nghĩa với việc chấp nhận mọi ý tưởng.
Bạn không cần dành hàng giờ để nghiêm túc xem xét những ý tưởng hiển nhiên vô lý hoặc lập luận cẩu thả.
Chúng ta vẫn cần những "mặc định" trong tư duy.
Ví dụ, nếu ai đó nói với bạn rằng họ có một "bữa trưa miễn phí", việc hoài nghi là hợp lý.
Nếu ai đó tuyên bố có thể chế tạo một cỗ máy chuyển động vĩnh cửu, bạn không nhất thiết phải dành cả ngày nghiên cứu nó.
Nói cách khác:
Tư duy cởi mở không có nghĩa là không có nguyên tắc.
Nó có nghĩa là biết khi nào nên giữ quan điểm và khi nào nên mở cửa cho khả năng mình sai.
Điều đáng suy ngẫm nhất
Không ai hoàn toàn cởi mở.
Và cũng không ai hoàn toàn đóng tư duy.
Chúng ta đều có những blind spots - điểm mù nhận thức.
Điều thú vị là mức độ cởi mở của chúng ta còn thay đổi theo ngày, hoàn cảnh và lĩnh vực.
Bạn có thể rất cởi mở trong công việc nhưng cực kỳ bảo thủ khi nói về một vấn đề mình đã có niềm tin lâu năm.
Vì vậy, tư duy cởi mở không phải một đặc điểm tính cách mà bạn "có" hoặc "không có".
Nó là một kỹ năng cần chủ động rèn luyện.
Khi nhận ra mình đang trở nên phòng thủ, nóng giận hoặc cố chứng minh mình đúng, thay vì tự trách bản thân, hãy thử dừng lại và hỏi:
"Tại sao mình lại phản ứng như vậy?"
Có thể bạn đang bảo vệ cái tôi.
Có thể thế giới đang không vận hành theo cách bạn nghĩ.
Hoặc có thể bạn vừa phát hiện ra một điều mà trước đây mình chưa từng nhìn thấy.
Và đôi khi, chính khoảnh khắc bạn nhận ra mình có thể sai lại là khoảnh khắc bạn bắt đầu học được nhiều nhất.
Nguồn: Farnam Street – The Difference Between Open-Minded and Closed-Minded People
Khám phá thêm các chủ đề sau
Đọc thêm: Hướng dẫn hợp tác viết bài (guest blogging)
Các chủ đề được quan tâm nhiều nhất
CHIA SẺ BÀI VIẾT
Link copied!
Mới cập nhật
thực chiến - Kiến tạo tương lai cho các nhà sáng tạo nội dung.