"Chính trị Machiavellian" là gì? Nguyên tắc đòn bẩy tâm lý của Machiavelli có tác động đến "người tốt" như thế nào?
Published on: December 26, 2025
Last updated: January 31, 2026 Xem trên toàn màn hình
Last updated: January 31, 2026 Xem trên toàn màn hình
Recommended for you
- 06 Feb 2024
Bài toán Trolley Problem: Hi sinh thiểu số để cứu đa số? 136/342 - 09 Aug 2022 Hiệu ứng “rắn hổ mang” (Cobra effect): Khi giải pháp trở thành vấn đề, tưởng vui lại hóa xui 32/611
- 15 Apr 2023 Nghịch lý từ câu chuyện “một chén gạo dưỡng ơn, một đấu gạo gây thù” 26/803
- 22 May 2022 Tư duy ngoài hộp (Thinking out of box) là gì? Tại sao quan trọng với sự phát triển của doanh nghiệp? 20/505
- 18 Jul 2020 Lợi ích cận biên (Marginal Utility) là gì? Qui luật lợi ích cận biên giảm dần 18/803
- 02 Oct 2023 Ngôi Chùa Trăm Năm và Viên Gạch Vỡ: Bài Học Thấm Thía Về Lỗi Nhỏ Trong Bức Tranh Lớn 16/334
- 09 Jan 2025 10 Nghịch Lý Cuộc Sống Từ Phim Upstream (nghịch hành nhân sinh): Đối Mặt Rủi Ro Trong Thời Đại VUCA 14/218
- 15 Mar 2024 Tê liệt vì suy nghĩ quá nhiều (Analysis Paralysis) là gì? 14/282
- 09 Dec 2025 Hiệu Ứng Tàu Điện Ngầm - The Subway Effect 13/27
- 10 Sep 2024 Tại sao những thứ chúng ta muốn lại ít khi có được? 11/235
- 03 Sep 2020 Hiệu ứng rắn hổ mang, Luật Goodhart, Campbell & Chuyện thi cử 10/221
- 12 Jun 2024 Viện kiểm sát làm những việc gì? Vai trò là gì? 9/37
- 01 May 2025 Vì Sao Các Cửa Hàng Trung Quốc Không Vội Vã Phục Vụ Khách Hàng? 9/96
- 11 Sep 2020 Nghịch lý kinh doanh tại Mỹ: Chăm sóc khách hàng không tốt, nhưng công ty lại lãi lớn 9/166
- 29 Dec 2024 Phí Phạm Không Phải Lúc Nào Cũng Xấu – Đây Là Lý Do Tại Sao! 8/103
- 01 Sep 2023 Định luật Goodhart và định luật Campbell - Nghịch lý về thành tích 8/212
- 16 Feb 2024 Nghịch lý của sự hoàn hảo: AI có thể quá tốt để sử dụng? 7/191
- 10 Sep 2025 Học Tài Thi Phận Là Gì? Cần Làm Gì Để Vượt Qua May Rủi? 7/33
- 07 Aug 2025 3 Thuật Ngữ Lịch Sử Phổ Biến Trong Chính Trị và Kinh Tế 4/34
Bạn đã bao giờ nghe về thuật ngữ "Machiavellian" chưa? Đa phần mọi người dùng nó để chỉ sự mưu mô, tàn độc trong chính trị mà ít khi tìm hiểu kỹ về nguồn gốc của nó. Định nghĩa phổ biến trên mạng chỉ xoay quanh việc giữ ghế quyền lực, nhưng cuốn sách Quân Vương chứa đựng nhiều điều sâu sắc hơn thế.
Niccolo Machiavelli, triết gia chính trị, nhà tư duy chính trị người Florence (Ý) thế kỷ 16, nổi tiếng với quan điểm thực dụng: Trong một thế giới đầy rẫy những kẻ độc ác và nham hiểm, lòng tốt thuần túy thường dẫn đến thất bại. Ông cho rằng sai lầm lớn nhất của người tốt là tin rằng mục đích cao đẹp chỉ có thể đạt được bằng phương pháp cao đẹp. Machiavelli dẫn chứng từ lịch sử và hình ảnh Jesus: sự hiền lành, nhu nhược về phương pháp thường dẫn đến sự bất lực và bị vùi dập.
Trong tác phẩm "Quân Vương", ông khuyên những người có tâm đức:
- Học hỏi từ kẻ thù: Để bảo vệ cái thiện, chúng ta phải biết sử dụng những "vũ khí" của kẻ ác như mưu mẹo, sự quyết đoán và sức mạnh khi cần thiết.
- Ưu tiên hiệu quả: Một người tốt thực sự là người đạt được kết quả tốt cho thế giới, chứ không phải kẻ chỉ giữ trái tim ấm áp nhưng bất lực.
- Thước đo giá trị: Giá trị của một người nằm ở những gì họ thực tế đạt được, chứ không phải ở những ý định tốt đẹp nhưng thụ động.
Hãy khám phá xem "chính trị kiểu Machiavelli" thực sự là gì. Bài viết sẽ tóm tắt những tư tưởng cốt lõi của ông và "hiện đại hóa" chúng để chúng ta dễ hình dung hơn. Tuy nhiên, cần hiểu rằng những bài học này dành cho những "cuộc chơi lớn" của các nhà lãnh đạo tối cao, chứ không đơn thuần là những tranh chấp chính trị nhỏ lẻ thường nhật.
- “Machiavellian” không đơn giản là xảo quyệt hay tàn nhẫn, mà là tư duy thực dụng để giữ vững quyền lực trong bối cảnh thực tế.
- The Prince viết cho những người nắm quyền lực lớn, không phải cho chính trị gia cấp thấp.
- Quyền lực vận hành qua hai nhóm: người bạn bổ nhiệm (quan liêu) và người có quyền lực sẵn (quý tộc).
- Quý tộc dễ lôi kéo nhưng khó trung thành lâu dài.
- Quan liêu do bạn bổ nhiệm là nền tảng cai trị bền vững nhất.
- Đặt mục tiêu lớn, thậm chí bất khả thi, vì nỗ lực để theo đuổi chúng tạo ra sức mạnh thực sự.
- Giành quyền lực bằng năng lực là khó nhất nhưng ổn định nhất.
- Giành quyền lực bằng may mắn hoặc tiền bạc thì dễ nhưng cực kỳ mong manh.
- Lòng trung thành phải được xây dựng trước khi có quyền lực, không phải sau đó.
- Kết bạn với người hữu dụng, loại bỏ kẻ thù sớm, vì khi đã lên cao thì rất khó làm điều này.
- Giành quyền lực bằng tội ác là con đường tệ nhất.
- Nếu buộc phải làm điều ác, hãy làm một lần, dứt khoát, rồi cai trị ôn hòa.
- Tội ác kéo dài sẽ phá hủy quyền lực.
- Sự ủng hộ của tầng lớp dưới quan trọng hơn tầng lớp trên.
- Tầng lớp trên luôn đòi hỏi thêm, tầng lớp dưới chỉ muốn được yên ổn.
- Đừng để quan chức gần dân gánh trách nhiệm thay bạn trong các quyết định gây bất mãn.
- Trong thời chiến, nhà lãnh đạo cần truyền hy vọng và sức hút cho dân chúng.
- Luôn dùng lực lượng của chính mình, không dựa vào lực lượng bên ngoài.
- Hòa bình khiến người ta lơ là quân sự, nhưng biến động là điều không tránh khỏi.
- Một nhà lãnh đạo phải hiểu chiến tranh, nếu không sẽ bị chính những người có vũ lực lật đổ.
- Đạo đức truyền thống là thước đo sai trong chính trị.
- Tiêu chuẩn đúng – sai thực sự là: có lợi hay có hại cho quốc gia.
- Một hành động “xấu” nhưng bảo vệ nhà nước vẫn là đạo đức về mặt chính trị.
- Hào phóng quá mức là nguy hiểm, vì bạn sẽ cạn nguồn lực và bị oán trách khi không cho nữa.
- Keo kiệt có chiến lược lại được coi là hào phóng, nếu dùng tiền cho lợi ích công và thuế thấp.
- Nỗi sợ ổn định hơn tình yêu, nếu phải chọn một trong hai.
- Nhưng đừng bao giờ làm điều khiến dân chúng căm ghét bạn.
- Nhà lãnh đạo phải luôn giữ hình ảnh nhân từ và đáng tin, dù thực tế linh hoạt.
- Phá vỡ lời hứa là chấp nhận được nếu mang lại lợi ích chiến lược.
- Con người dễ thay đổi, đừng tin tuyệt đối vào lòng trung thành của họ.
- Đừng để dân chúng ghét bạn: giao việc không được lòng cho cấp dưới, giữ việc được lòng cho mình.
- Dân số có vũ trang tạo ra niềm tin, bị tước vũ khí thì ngược lại.
- Nếu vũ khí đe dọa quyền lực, kích động nổi loạn để lộ diện rồi dập tắt nhanh chóng.
- Không trung lập trong xung đột: hãy chọn phe, chọn đồng minh yếu hơn mình.
- Công khai thưởng – phạt rõ ràng, giữ thuế thấp, để dân thường yên ổn.
- Tự mình suy nghĩ là tốt nhất; cố vấn chỉ hữu ích khi bạn biết mình cần họ.
- Kẻ nịnh bợ làm suy yếu quyền lực, cố vấn trung thực mới tạo sức mạnh.
- May mắn quyết định một nửa thành công, nửa còn lại là khả năng thích nghi.
- Không thay đổi chiến lược khi hoàn cảnh đổi thay là con đường mất quyền lực nhanh nhất.
Tinh thần cốt lõi của chính trị Machiavellian:
- Thế giới được vận hành bởi kết quả, không phải bởi ý định tốt đẹp.
- Nếu chỉ biết làm người tốt theo cách thuần khiết, bạn sẽ bị những kẻ thủ đoạn đè bẹp.
- Muốn làm điều thiện hiệu quả, bạn phải dũng cảm sử dụng vũ khí của "kẻ ác" để chiến đấu cho mục đích cao cả của mình.
[{"displaySettingInfo":"[{\"isFullLayout\":false,\"layoutWidthRatio\":\"\",\"showBlogMetadata\":true,\"showAds\":true,\"showQuickNoticeBar\":true,\"includeSuggestedAndRelatedBlogs\":true,\"enableLazyLoad\":true,\"quoteStyle\":\"1\",\"bigHeadingFontStyle\":\"1\",\"postPictureFrameStyle\":\"2\",\"isFaqLayout\":false,\"isIncludedCaption\":false,\"faqLayoutTheme\":\"1\",\"isSliderLayout\":false}]"},{"articleSourceInfo":"[{\"sourceName\":\"\",\"sourceValue\":\"\"}]"},{"privacyInfo":"[{\"isOutsideVietnam\":false}]"},{"tocInfo":"[{\"isEnabledTOC\":true,\"isAutoNumbering\":false,\"isShowKeyHeadingWithIcon\":false}]"},{"bannerInfo":"[{\"isBannerBrightnessAdjust\":false,\"bannerBrightnessLevel\":\"\",\"isRandomBannerDisplay\":true}]"},{"termSettingInfo":"[{\"showTermsOnPage\":true,\"displaySequentialTermNumber\":true}]"}]
Nguồn
{content}
Khám phá thêm các chủ đề sau
Đọc thêm: Hướng dẫn hợp tác viết bài (guest blogging)
Các chủ đề được quan tâm nhiều nhất
CHIA SẺ BÀI VIẾT
Link copied!
Mới cập nhật