"Tháp ngà" là gì?
Last updated: July 13, 2026 Xem trên toàn màn hình
- 11 Feb 2024
Càng đọc càng thấm: 10 suy ngẫm sâu sắc từ nhà tâm lý học Carl Jung 170/2632 - 11 Mar 2024
Materialized Views là gì? Bí quyết tăng tốc truy vấn dữ liệu cho hệ thống lớn 170/214 - 19 Feb 2024
“Curse of Knowledge” khác với "Unknown knowns" như thế nào? 154/169 - 14 Aug 2023
Hiệu Ứng Người Quan Sát (Observer Effect) là gì? 154/352 - 14 Sep 2024
11 Cơ Chế Tâm Lý Che Giấu Cần Nhận Diện Để Hiểu Bản Thân và Người Khác 146/668 - 13 Aug 2024
Cognitive friction (ma sát nhận thức) là gì? 139/211 - 01 Oct 2021
Sự Tự Điều Chỉnh (Self-Regulation) Là Gì? Tại Sao Nó Quan Trọng? 138/1035 - 30 Aug 2024
Friction points (điểm ma sát) là gì? 138/294 - 19 Dec 2023
Hồi tưởng lạc quan (Rosy retrospection): Khi những quá khứ tươi đẹp có thể đe dọa đến tương lai của bạn 136/745 - 09 May 2023
Hiện tượng "Tang Ping" (thảng bình) – Nằm Phẳng hay "Vô Vi" thời hiện đại? 126/293 - 16 May 2024
Nghịch lý Allais: Khi con người không “lý trí” như kinh tế học tưởng 123/288 - 27 Jan 2026
Thành công: Nỗ lực hay Chỉ là May mắn? 122/146 - 13 Feb 2024
"Weighted milestone" là gì? 122/131 - 25 Nov 2025
Vì sao "parasocial" được từ điển Cambridge bình chọn là từ nổi bật năm 2025? 118/230 - 04 Sep 2022
Hiệu ứng cánh bướm là gì? Ý nghĩa và tác động của hiệu ứng cánh bướm 117/881 - 01 Nov 2023
Lòng Tham Vi Tế: Khi Chúng Ta Chạy Theo Miễn Phí Mà Không Biết Đang Đánh Đổi Điều Gì 113/277 - 29 Jan 2026
5 QUY LUẬT TÂM LÝ VÀ QUẢN TRỊ KINH ĐIỂN 113/133 - 01 Nov 2024
Đừng Chỉ Làm Việc, Hãy Trưởng Thành: Bốn Bài Học Từ Thiền Nhật Bản 112/349 - 25 Jun 2023
Sự trỗi dậy của "bai lan": Tại sao giới trẻ Trung Quốc chán nản lại chọn cách “mặc kệ, cho thối rữa luôn” 108/258 - 30 Jan 2026
Trả thù bằng việc thức khuya (revenge bedtime procrastination): Khi ban đêm là khoảng thời gian duy nhất ta được làm người 106/122 - 02 May 2024
"Viên đạn bọc đường" là gì? Làm sao để nhận diện "viên đạn bọc đường"? 100/591 - 09 May 2025
Funemployment (Thất Nghiệp Vui Vẻ): Lựa Chọn Sống Chậm Giữa Áp Lực 99/231 - 11 May 2025
Từ điển kỹ thuật trong quản lý tài nguyên truy cập hệ thống (System Access Resource Management) 96/232 - 18 Jan 2025
Echoist là kiểu người gì? Echoist khác với người hướng nội và người ái kỷ như thế nào? 96/200 - 19 Feb 2025
“Tribal knowledge” là gì? 95/113 - 08 May 2024
Ghosting và Thao Túng Tâm Lý: Những Điều Gen Z Cần Biết để Bảo Vệ Bản Thân 94/204 - 22 Sep 2024
Hội chứng Zeigarnik – Tại sao những công việc dở dang "đọng" lại trong trí nhớ lâu hơn các công việc đã hoàn thành? 93/189 - 12 Aug 2025
Hội chứng Imposter Syndrome: Vì sao Quản Lý Dự Án giỏi lại luôn nghĩ mình không đủ giỏi? 92/204 - 19 Sep 2025
Luật chống ôm đồm (WIP limits): Làm ít hơn và chất hơn 89/145 - 11 Dec 2024
Trust Issues Là Gì? Các Dấu Hiệu Nhận Biết 88/141 - 01 Jul 2020
8 Thiên Kiến Nhận Thức Mà Người Quản Lý Dự Án Cần Cảnh Giác 87/190 - 13 Sep 2025
Vanity Metrics: Follower tăng vọt nhưng doanh thu đứng yên 85/187 - 09 Aug 2019
Nghịch lý Icarus - Nghịch lý nói hay làm dở (Good idea, bad execution) 83/918 - 02 Oct 2023
OCEAN: Mô hình 5 tính cách Big Five 83/385 - 04 Nov 2025
Internal vs. External Locus of Evaluation: Bạn Đang Tìm Sự Công Nhận Từ Đâu? 82/125 - 16 Feb 2026
Tết là bài kiểm tra năng lực quản lý công việc, sắp xếp không gian và năng lực giao tiếp của bạn 81/99 - 15 Dec 2023
"Performative happiness" là gì? 80/130 - 29 Dec 2024
Phí Phạm Không Phải Lúc Nào Cũng Xấu – Đây Là Lý Do Tại Sao! 76/175 - 09 Feb 2026
Tại sao Việt Nam cần Starlink khi giá cước cáp quang vốn đã quá rẻ? 76/97 - 09 Apr 2026
Hiệu ứng giả dược (placebo) trong quản lý là gì? 62/69 - 09 Apr 2026
Sự tự tin "ồn ào": Khi tiếng vang che lấp sự bất an 62/76 - 02 Aug 2022
BVP (Billable Viable Product) là gì? 61/153 - 11 Sep 2025
📚 Từ điển thuật ngữ về DevOps 52/112 - 25 Jun 2025
"Company’s DNA" là gì" 49/54 - 09 Apr 2026
Vì sao cơ hội thăng chức dường như luôn thuộc về những người kém năng lực hơn? 48/90 - 13 Aug 2025
Hội chứng "imposter syndrome" là gì? 38/290 - 01 Jul 2026
Sandbox: Tư duy "Vùng thử" - Chìa khóa tự học trong kỷ nguyên AI 34/38 - 02 Oct 2024
Lời sấm của Tào Tháo: "Đảo ngược lời khuyên của vợ, thành công ắt đến" 13/159 - 19 Jun 2026
Tại sao "performative intellectualism" (phông bạt tri thức) đôi khi lại là cần thiết? 6/32 - 15 May 2025
Thuyết hệ quả là gì? Tại sao kết quả tốt đẹp không phụ thuộc vào hành vi ban đầu? 2/4
"Tháp ngà" (ivory tower) là một hình ảnh ẩn dụ mang ý nghĩa chỉ trạng thái sống hoặc làm việc xa rời thực tế, tách biệt với những khó khăn, khổ cực hay các vấn đề nóng bỏng của cuộc sống đời thường.
Dưới đây là các ý nghĩa chính của cụm từ này:
- Sự xa rời thực tế: Chỉ những người, đặc biệt là giới trí thức hoặc nghệ sĩ, sống trong môi trường quá lý tưởng, an toàn, hoặc biệt lập. Họ không thấu hiểu hoặc không quan tâm đến những biến động, vất vả của xã hội bên ngoài.
- Sự bảo thủ hoặc cô lập: Đôi khi, "tháp ngà" còn ám chỉ sự tự phụ hoặc thái độ đóng cửa, không chịu tiếp thu những cái mới, những ý kiến trái chiều từ thế giới bên ngoài vì nghĩ rằng mình đang ở một vị trí cao hơn, "thuần khiết" hơn.
- Nguồn gốc: Hình ảnh này xuất phát từ cách gọi ẩn dụ về một nơi ở cao quý, quý giá (làm bằng ngà voi) nhưng đồng thời cũng là một nơi tù túng, không có sự kết nối với mặt đất (thực tế).
Ví dụ:
- "Là một nhà quản lý, anh ấy cần bước ra khỏi tháp ngà của mình để lắng nghe những khó khăn thực sự mà đội ngũ nhân viên đang gặp phải."
- "Tác phẩm này bị phê bình vì quá bay bổng và thiếu thực tế, giống như được viết ra từ trong tháp ngà vậy."
Tóm lại, nếu ai đó nói bạn đang "sống trong tháp ngà", họ đang muốn nhắc nhở bạn cần quan sát và trải nghiệm thực tế nhiều hơn thay vì chỉ làm việc dựa trên lý thuyết hoặc góc nhìn chủ quan.
Trong các thảo luận triết học và xã hội, "tháp ngà" thường là đối tượng phê phán của các học thuyết thực chứng đối với những trường phái mang nặng tính tiên nghiệm (Transcendentalism). Các triết gia tiên nghiệm, như những đại diện của phong trào Transcendentalism thế kỷ 19, thường tìm kiếm sự hiểu biết thông qua trực giác và sự kết nối tâm linh cá nhân, coi trọng các giá trị lý tưởng vượt lên trên sự tầm thường của vật chất. Tuy nhiên, khi những tư tưởng này bị tách rời khỏi bối cảnh xã hội cụ thể, chúng dễ dàng biến thành một hình thức "tháp ngà": nơi các học giả và những người theo đuổi lý tưởng tự giam mình trong những khuôn mẫu đạo đức hay logic trừu tượng hoàn hảo. Trong "tòa tháp" đó, thế giới bên ngoài với những xung đột kinh tế, bất bình đẳng xã hội hay các nhu cầu sinh tồn căn bản bị xem là thứ yếu, hoặc thậm chí là sự cản trở. Hệ quả là, những học thuyết này dù sở hữu sức mạnh truyền cảm hứng to lớn về mặt tinh thần, lại thường bị cáo buộc là thiếu khả năng giải quyết các bài toán xã hội phức tạp, bởi chúng đã vô tình tước bỏ đi tính "thực địa" – thứ duy nhất có thể biến tri thức trở thành giải pháp thực tế cho con người.









Link copied!
Mới cập nhật