Chia sẻ của cựu kỹ sư IT về chi phí ẩn của công việc ngành Tech
Last updated: July 08, 2026 Xem trên toàn màn hình
- 14 Aug 2025
Áp lực của Project Manager (PM) trên 40 tuổi khi nộp đơn vào các công ty IT chỉ toàn nhân sự trẻ và năng động 159/207 - 07 Feb 2024
Vì sao Scrum Team thường bị Spillover / Carry Over? 152/175 - 30 Jan 2026
Vượt qua cơn bão sa thải nhân viên công nghệ: Những đêm thức trắng, phần mềm bị lỗi và hội chứng kẻ giả mạo (Impostor Syndrome) 146/179 - 20 Nov 2025
Chuyện nghề nghiệp: Tôi đã chuyển từ vai trò “người giải quyết” sang “người định nghĩa vấn đề” như thế nào? 144/173 - 07 Feb 2024
Thất bại của nhóm Scrum - Phân loại các mô hình phản tác dụng trong Scrum (Scrum Anti-Patterns) 135/174 - 17 Feb 2026
Giá trị con người nằm ở đâu trong thời đại AI và Robot? 135/158 - 25 Mar 2024
Làm Sao Để Không Bị Bỏ Lại Sau Hơn 20 Năm Kinh Nghiệm IT? 123/288 - 16 Apr 2025
Lãnh đạo linh hoạt: Hành động (Bias for Action) hay không hành động (Non-Action)? 119/198 - 06 Feb 2025
Data Annotation - nghề mới mẻ của dân du mục số (digital nomad) 115/389 - 12 May 2024
Groan Zone là gì? Khi mọi quan điểm va chạm, đâu là cách biến Groan Zone thành động lực đổi mới? 113/163 - 02 May 2025
Vì sao học giỏi mà vẫn nghèo, học dốt lại thành đạt trong cuộc sống? 113/196 - 10 Aug 2020
Bạn có biết quy tắc thất bại nhanh: Fail early, fail often, fail cheap, but always fail forward 108/279 - 06 Dec 2023
Nghề "Data Annotation" là gì? 107/2062 - 25 Mar 2026
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến phần mềm trở nên rẻ và ít giá trị hơn. Sự thật là gì? 105/128 - 12 Feb 2024
[Sổ tay PM] Làm thế nào để trở thành một người Quản Lý Dự Án giỏi? 104/169 - 22 May 2025
"Một nghề cho chín còn hơn chín nghề" còn đúng trong thời đại ngày nay không? 103/170 - 16 Aug 2025
Hoài nghi khoa học với 20 thuật ngữ bi quan về hiệu quả của Scrum 103/161 - 03 Sep 2025
Vì Sao Lập Trình Viên Silicon Valley Đa Phần Dưới 40 Tuổi, và "Người Lớn Tuổi" Đã Đi Đâu? 101/130 - 03 Feb 2026
25 năm trong ngành công nghệ và bài học sống sót giữa những đợt sa thải hàng loạt 97/122 - 15 Aug 2024
"Ageism in IT": Vì Sao Kỹ Sư Phần Mềm Sau 35 Tuổi Khó Xin Việc?” 82/152 - 02 Apr 2026
Thực tế khắc nghiệt phía sau visa H-1B và "giấc mơ lập trình" 81/91 - 15 Aug 2025
Dự án phần mềm bị trì hoãn và vấn đề "akrasia" 81/167 - 27 Nov 2025
AI Đang “Giết Chết” Giá Trị Của Tấm Bằng Đại Học Như Thế Nào? 78/121 - 09 Feb 2025
Làm gì nếu người quản lý luôn thúc ép: "Đừng làm forwarder, hãy là solver"? 78/91 - 18 Sep 2025
Bị sa thải sau 25 năm làm việc trong lĩnh vực công nghệ: Nỗi lo lắng, sự hy sinh và thực tế mà không ai dám nhắc đến 77/127 - 21 Apr 2026
Managing Up là gì? Kỹ năng “quản trị sếp” giúp bạn thăng tiến nhanh hơn 73/95 - 04 May 2026
'Người Chọn Nghề' hay 'Nghề Chọn Người': Góc Nhìn Từ Các Chuyên Gia Về Vốn Sự Nghiệp 70/92 - 09 Jan 2025
10 Nghịch Lý Cuộc Sống Từ Phim Upstream (nghịch hành nhân sinh): Đối Mặt Rủi Ro Trong Thời Đại VUCA 69/300 - 18 Mar 2025
Câu hỏi phỏng vấn nghề Data Annotator 68/504 - 09 Dec 2024
10 nghịch lý quản trị khiến tổ chức mãi loay hoay 62/210 - 19 Jul 2023
3 cấp độ của thất bại và bí quyết "cái khó ló cái khôn" 60/163 - 22 Apr 2026
Thời Đại Của Tiêu Dùng Bản Sắc (Identity Consumerism) Đang Lên Ngôi Như Thế Nào? 56/69 - 28 Feb 2025
“Học giỏi” hay “giỏi học”? 31/262 - 11 Mar 2025
Thiên hướng Hành động (Bias for Action) và Thiên hướng Quy trình (Bias for Process) tác động tiêu cực tới "đổi mới và sáng tạo" như thế nào? 16/185 - 09 Apr 2026
6 Nghịch Lý Đạo Đức Phổ Biến Nhất Thế Kỷ 21 1/112
Xin chào các bạn. Tôi là một cựu kỹ sư phần mềm Big Tech hiện đang thất nghiệp với 25 năm kinh nghiệm trong ngành công nghệ. Đã khoảng 6 tháng kể từ khi tôi bị sa thải khỏi công việc tại công ty công nghệ lớn. Đây là khoảng thời gian dài nhất trong suốt cuộc đời trưởng thành mà tôi không có việc làm.
Không giống như nhiều người khác, tôi đã tiết kiệm và đầu tư trong nhiều năm trước khi bị sa thải. Tôi đã xây dựng được một "tấm đệm" tài chính cho phép mình sống trong trạng thái nghỉ hưu sớm bất đắc dĩ, nơi các hóa đơn luôn được thanh toán bất kể thế nào, và tôi thực sự biết ơn đặc quyền này.
Tôi biết mình là một trong những người may mắn. Có rất nhiều kỹ sư ngoài kia không có được cơ hội hay thời gian để tiết kiệm như tôi. Một số người đang phải "đổ mồ hôi hột" vì không thể tìm được việc làm. Một số khác buộc phải chấp nhận những lời mời làm việc với mức lương thấp hơn nhiều so với năng lực chỉ để có tiền trả tiền thuê nhà. Vì vậy, tôi xin chia sẻ sự đồng cảm sâu sắc với tất cả những ai đã bị sa thải mà không có tấm đệm tài chính như vậy.
Sau khi bị sa thải, tôi đã trải qua đủ các cung bậc cảm xúc: Hoang mang, sau đó là buồn bã, cảm giác xấu hổ, và cuối cùng là các giai đoạn phục hồi. Nhưng gần đây, khoảng một tháng trở lại đây, tôi bắt đầu nhận ra một điều. Tôi cảm thấy khỏe, thực sự khỏe – cảm thấy tốt hơn bất kỳ thời điểm nào trong suốt cuộc đời trưởng thành của mình.
Có vẻ như công việc đã áp đặt lên cuộc sống của tôi rất nhiều "chi phí ẩn". Trong suốt nhiều thập kỷ, tôi đã âm thầm chịu đựng những cái giá đó mà không hề hay biết. Chỉ đến bây giờ, khi ở trong trạng thái nghỉ hưu sớm bất đắc dĩ này, tôi mới nhận ra sức nặng của chúng trên vai mình, vì chúng vừa bất ngờ được cởi bỏ. Cảm giác đó giống như một sự thay đổi đột phá trong chất lượng cuộc sống vậy. Hôm nay, tôi muốn nói về những chi phí ẩn đó.
Áp lực vô hình và sức khỏe tinh thần
Trong phần lớn sự nghiệp, tôi luôn sống dưới mức độ căng thẳng cao độ. Hãy tưởng tượng việc liên tục bị tấn công bởi các deadline, các vấn đề leo thang, các nút thắt cổ chai. Phải liên tục lo lắng về các dự án, các cuộc đấu đá chính trị trong tổ chức, v.v. Ngay cả vào cuối tuần, tôi vẫn bị bủa vây bởi email, tin nhắn Slack, các sự cố kỹ thuật. Nó giống như việc tôi sống trong một chiếc nồi áp suất. Căng thẳng kéo dài này có tác động khủng khiếp đến sức khỏe tinh thần của tôi: luôn lo âu, luôn cảm thấy mình là kẻ giả mạo (imposter syndrome) và kiệt sức (burnout).
Ngày nay, tôi gần như không còn áp lực ngoại cảnh nào cả. Trong các ngày trong tuần, khi vợ đi làm và các con đi học, tôi có toàn quyền tự chủ về thời gian. Tôi vẫn có động lực để làm mọi thứ, nhưng đó hoàn toàn là động lực tự thân. Đó là sự khác biệt hoàn toàn.
Sức khỏe thể chất
Công việc công nghệ khiến tôi khó chăm sóc bản thân. Tôi làm việc nhiều đến mức không có thời gian tập thể dục, chỉ có thể tranh thủ 30 phút trên máy chạy bộ lúc 5:30 sáng. Nhưng việc nhìn vào màn hình cả ngày đã khiến lối sống ít vận động này không thể bù đắp được. Tôi thiếu ngủ cả về lượng lẫn chất. Tôi mất ngủ, trằn trọc và gặp ác mộng khi quá căng thẳng.
Tôi còn ăn uống rất tệ, nạp vào người đầy đường và chất béo chỉ để lấy chút tỉnh táo. Kết quả là ở tuổi ngoài 40, tôi bị chẩn đoán cao huyết áp, cholesterol cao, tiền tiểu đường và gan nhiễm mỡ. Giờ đây, trong kỳ nghỉ hưu, tôi tập thể dục 60 phút mỗi ngày, ngủ đủ 8 tiếng và tự nấu ăn bằng những nguyên liệu lành mạnh nhất. Sau 6 tháng, tôi cảm thấy khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng hơn hẳn.
Sự đánh đổi thời gian
Làm việc tại Big Tech không chỉ là 10 tiếng mỗi ngày, mà còn là thời gian di chuyển (tôi mất 3-4 tiếng mỗi ngày đi xe buýt đến New York), rồi thời gian để "xả hơi" vì đầu óc quá mệt mỏi, và thời gian chăm sóc cá nhân. Tổng cộng lại, hơn 90% thời gian thức của tôi bị công việc chiếm dụng.
Bây giờ, tôi có sự dư dả của thời gian chất lượng. Cuộc sống cảm giác như một xã hội không còn khan hiếm thời gian, giống như trong phim Star Trek vậy.
Lãng phí tiền bạc
Chỉ bây giờ tôi mới nhận ra mình đã lãng phí bao nhiêu tiền cho công việc. Không chỉ là chi phí đi lại, ăn uống, trang phục, mà còn là số tiền khổng lồ mất đi do thuế (do ở khung thuế cao). Ngoài ra, tôi tiêu tiền một cách vung tay chỉ vì muốn mua lại thời gian hoặc để bù đắp cho những vấn đề gia đình mà tôi không có thời gian giải quyết. Tôi đã dùng tiền như một miếng băng cá nhân dán lên các vấn đề tình cảm, và điều đó thật lãng phí.
Mối quan hệ xã hội
Tôi từng nghĩ mình có mạng lưới quan hệ tốt với đồng nghiệp. Nhưng khi bị sa thải, tôi mới thấy hóa ra đa số chỉ là người quen. Khi không còn chung "chiến hào" làm việc, mạng lưới đó biến mất rất nhanh. Tôi nhận ra mình đã dùng đồng nghiệp làm vật thay thế cho những tình bạn thực sự, có ý nghĩa. Mất việc đã dạy tôi cái giá của chiến lược thay thế này.
Sau 6 tháng, tôi nhận ra mình đã trả những cái giá đắt đỏ đó suốt nhiều thập kỷ. Giờ đây, tất cả đã được cởi bỏ, và đó là một món quà thực sự. Tôi không còn căng thẳng, cảm thấy khỏe khoắn cả về thể chất lẫn tinh thần. Tôi có thời gian để sáng tạo, để kết nối với gia đình và bạn bè. Thành thật mà nói, tôi đang cảm thấy kỳ nghỉ hưu bất đắc dĩ này dần trở thành một kỳ nghỉ hưu tự nguyện.
Đó là tất cả những gì tôi muốn chia sẻ. Nếu bạn tò mò về hành trình này, hãy đăng ký kênh YouTube hoặc bản tin Substack của tôi. Nếu bạn muốn ủng hộ tôi, hãy trở thành thành viên hoặc mua cho tôi một ly cà phê. Nếu bạn muốn coaching 1-1, hãy đặt lịch với tôi nhé.
Cảm ơn mọi người đã theo dõi. Hẹn gặp lại!





Link copied!
Mới cập nhật