Ma trận bản thể luận (Ontology Matrix) là gì?
Published on: February 13, 2024
Last updated: February 21, 2026 Xem trên toàn màn hình
Last updated: February 21, 2026 Xem trên toàn màn hình
Recommended for you
- 12 Mar 2024
Khám Phá Triết Học: Hai Nguyên Lý Cơ Bản và Những Quy Luật Đằng Sau Sự Phát Triển 83/857 - 19 Dec 2023 Hồi tưởng lạc quan (Rosy retrospection): Khi những quá khứ tươi đẹp có thể đe dọa đến tương lai của bạn 64/642
- 26 Sep 2024 "Ăn mày quá khứ" nghĩa là gì? 62/2119
- 11 Feb 2024 Càng đọc càng thấm: 10 suy ngẫm sâu sắc từ nhà tâm lý học Carl Jung 55/2433
- 14 Aug 2023 Hiệu Ứng Người Quan Sát (Observer Effect) là gì? 52/231
- 25 Nov 2025 Vì sao "parasocial" được từ điển Cambridge bình chọn là từ nổi bật năm 2025? 43/103
- 14 Sep 2024 11 Cơ Chế Tâm Lý Che Giấu Cần Nhận Diện Để Hiểu Bản Thân và Người Khác 28/520
- 01 Oct 2021 Sự Tự Điều Chỉnh (Self-Regulation) Là Gì? Tại Sao Nó Quan Trọng? 25/785
- 02 Oct 2024 Lời sấm của Tào Tháo: "Đảo ngược lời khuyên của vợ, thành công ắt đến" 25/67
- 09 May 2023 Hiện tượng "Tang Ping" (thảng bình) – Nằm Phẳng hay "Vô Vi" thời hiện đại? 24/139
- 04 Sep 2022 Hiệu ứng cánh bướm là gì? Ý nghĩa và tác động của hiệu ứng cánh bướm 24/695
- 12 Jun 2022 Marcus Aurelius: Hạnh phúc phụ thuộc vào chất lượng của những suy nghĩ 23/531
- 10 Sep 2024 Cây dừa giữa giông bão: Bình tĩnh sống giữa trạng thái “VUCA” 22/637
- 01 Nov 2024 Đừng Chỉ Làm Việc, Hãy Trưởng Thành: Bốn Bài Học Từ Thiền Nhật Bản 21/217
- 05 Sep 2025 “Lời Khuyên”: Thuận lý thì ít, nghịch lý thì nhiều. Suy nghĩ không giống nhau thì không nên khuyên nhau. 20/81
- 17 Aug 2025 Giải mã 50+ thuật ngữ Khắc Kỷ: Điều gì khiến Khắc Kỷ tồn tại hơn 2.000 năm mà vẫn được giới trẻ tìm đến? 18/50
- 02 May 2024 "Viên đạn bọc đường" là gì? Làm sao để nhận diện "viên đạn bọc đường"? 18/429
- 15 Jan 2026 Đừng bao giờ tự vệ! Chiến thuật của Machiavelli giúp bạn đảo ngược thế trận như thế nào? 18/24
- 25 Jun 2023 Sự trỗi dậy của "bai lan": Tại sao giới trẻ Trung Quốc chán nản lại chọn cách “mặc kệ, cho thối rữa luôn” 17/150
- 02 Oct 2023 OCEAN: Mô hình 5 tính cách Big Five 14/309
- 22 Sep 2024 Hội chứng Zeigarnik – Tại sao những công việc dở dang "đọng" lại trong trí nhớ lâu hơn các công việc đã hoàn thành? 13/105
- 04 Nov 2025 Internal vs. External Locus of Evaluation: Bạn Đang Tìm Sự Công Nhận Từ Đâu? 13/46
- 06 Dec 2025 Sức mạnh của phương pháp 30-for-30: Bạn đã bao giờ cam kết 30 ngày liên tục cho một mục tiêu? 11/60
- 11 Sep 2025 Phát triển dự án CNTT cho khối Chính phủ/Nhà nước, vai trò nào "gánh team" nặng nhất? 11/18
- 09 May 2025 Funemployment (Thất Nghiệp Vui Vẻ): Lựa Chọn Sống Chậm Giữa Áp Lực 9/125
- 16 May 2024 Nghịch lý Allais: Khi con người không “lý trí” như kinh tế học tưởng 8/162
- 11 Oct 2025 4 tầng nhận thức của con người 8/14
- 14 Apr 2025 BÀI HỌC NGẮN SỐ #29: Ở tuổi 40, bạn nên đủ tỉnh táo để nhận ra điều này 8/87
- 01 Jul 2020 8 Thiên Kiến Nhận Thức Mà Người Quản Lý Dự Án Cần Cảnh Giác 8/79
- 19 Feb 2024 “Curse of Knowledge” khác với "Unknown knowns" như thế nào? 7/11
- 29 Jan 2026 5 QUY LUẬT TÂM LÝ VÀ QUẢN TRỊ KINH ĐIỂN 6/13
- 27 Jan 2026 Thành công: Nỗ lực hay Chỉ là May mắn? 5/12
- 16 Feb 2026 Tết là bài kiểm tra năng lực quản lý công việc, sắp xếp không gian và năng lực giao tiếp của bạn 4/5
- 19 Feb 2026 Trí tuệ nhân tạo (AI) không tạo ra tương lai… mà đang tái thiết thời Trung cổ 4/6
- 19 Apr 2025 BÀI HỌC NGẮN SỐ #30: Tự bảo vệ bản thân trước hiểm họa đến từ tương lai 4/30
- 19 Nov 2025 12 luật ngầm của cuộc đời giúp bạn làm chủ cuộc sống 3/59
Định nghĩa
Ma trận bản thể luận (Ontology Matrix) là công cụ triết học dùng để phân loại, tổ chức các khái niệm, phạm trù về thực tại và bản chất của tồn tại. Nó giúp định hình thế giới quan (duy vật, duy tâm) và phân tích các mối quan hệ (như 6 cặp phạm trù: cái chung-riêng, bản chất-hiện tượng,...) nhằm hiểu sâu sắc sự vật, hiện tượng trong tính chỉnh thể.
Các thành phần chính
Các thành phần chính trong ma trận bản thể luận thường bao gồm:
Bản thể luận (Ontology): Trả lời câu hỏi "Thực tại là gì?", "Cái gì tồn tại?". Ví dụ: Chủ nghĩa duy vật cho rằng vật chất là cơ sở, trong khi duy tâm cho rằng tinh thần/ý thức là cơ sở.
Các Phạm trù nền tảng: Phân tích các mối liên hệ phổ biến:
- Cái chung và cái riêng: Mối quan hệ giữa cái tổng quát và cái đặc thù.
- Bản chất và hiện tượng: Mối quan hệ giữa cái bên trong, ổn định và cái biểu hiện ra bên ngoài.
- Nội dung và hình thức: Mối quan hệ giữa yếu tố cấu thành và cách thức tổ chức.
- Tất nhiên và ngẫu nhiên: Mối quan hệ giữa cái chắc chắn xảy ra và cái có thể xảy ra.
- Nguyên nhân và kết quả: Mối quan hệ tương tác tạo ra sự biến đổi.
- Khả năng và hiện thực: Mối quan hệ giữa tiềm năng và cái đang tồn tại.
Ứng dụng
- Triết học: Sử dụng quan điểm duy vật biện chứng để phân tích thế giới.
- Nghiên cứu khoa học: Xây dựng thế giới quan cho nghiên cứu (ví dụ: thực dụng - pragmatism).
👉🏻Tóm lại, ma trận này giúp cấu trúc hóa kiến thức, đảm bảo tính hệ thống khi xem xét bản chất thực tại.
[{"displaySettingInfo":"[{\"isFullLayout\":false,\"layoutWidthRatio\":\"\",\"showBlogMetadata\":true,\"showAds\":true,\"showQuickNoticeBar\":true,\"includeSuggestedAndRelatedBlogs\":true,\"enableLazyLoad\":true,\"quoteStyle\":\"1\",\"bigHeadingFontStyle\":\"1\",\"postPictureFrameStyle\":\"1\",\"isFaqLayout\":false,\"isIncludedCaption\":false,\"faqLayoutTheme\":\"1\",\"isSliderLayout\":false}]"},{"articleSourceInfo":"[{\"sourceName\":\"\",\"sourceValue\":\"\"}]"},{"privacyInfo":"[{\"isOutsideVietnam\":false}]"},{"tocInfo":"[{\"isEnabledTOC\":true,\"isAutoNumbering\":false,\"isShowKeyHeadingWithIcon\":false}]"},{"termSettingInfo":"[{\"showTermsOnPage\":true,\"displaySequentialTermNumber\":true}]"}]
Nguồn
{content}
Khám phá thêm các chủ đề sau
Đọc thêm: Hướng dẫn hợp tác viết bài (guest blogging)
Các chủ đề được quan tâm nhiều nhất
CHIA SẺ BÀI VIẾT
Link copied!
Mới cập nhật