Kinh nghiệm phát triển dự án phần mềm cho khối Chính phủ/nhà nước
Published on: August 13, 2025
Last updated: January 22, 2026 Xem trên toàn màn hình
Last updated: January 22, 2026 Xem trên toàn màn hình
Recommended for you
- 06 Feb 2024
Bài toán Trolley Problem: Hi sinh thiểu số để cứu đa số? 127/327 - 11 May 2021 Khác nhau giữa Padding và Buffer trong quản lý rủi ro dự án 92/995
- 01 Aug 2022 20 bài học kinh nghiệm rút ra từ Tam Quốc Diễn Nghĩa 55/978
- 04 Mar 2020 Kinh nghiệm lập dự toán chi phí dự án phần mềm theo phương pháp Man-Month 54/2675
- 20 Jul 2021 Quản lý và đánh giá công việc theo quy trình TIGO SmartWork 33/451
- 14 Aug 2022 Khác biệt giữa tiêu chí hoàn thành DOD (Definition of Done) với tiêu chí nghiệm thu (Acceptance Criteria) 32/581
- 01 Aug 2023 Phân tích yêu cầu phần mềm sẽ nhìn vào thực trạng (AS-IS) hay tương lai (TO-BE)? 32/486
- 15 Apr 2020 Phần mềm BPM là gì? So sánh với ERP và các phần mềm Workflows 31/643
- 01 Jul 2023 Phương pháp Shuhari - Làm sao học ít hiểu nhiều? 28/1073
- 09 Aug 2022 Hiệu ứng “rắn hổ mang” (Cobra effect): Khi giải pháp trở thành vấn đề, tưởng vui lại hóa xui 28/602
- 08 Jan 2022 Yêu cầu thay đổi (Change Request) là gì? Làm thế nào để kiểm soát Change Request? 27/322
- 15 Apr 2023 Nghịch lý từ câu chuyện “một chén gạo dưỡng ơn, một đấu gạo gây thù” 25/795
- 07 Jan 2025 Phân biệt Proxy, HMA và VPN 24/327
- 01 Jan 2024 Tổng hợp 25 quy luật quan trọng trong quản lý dự án 24/569
- 01 Sep 2020 Co-founder là gì? Vai trò của các Co-Founder khi lập nghiệp. 23/291
- 18 May 2021 Cây cầu hiện đại vô dụng nhất thế giới và câu chuyện cái kết của thay đổi yêu cầu 22/745
- 02 Aug 2023 Tổng hợp một số project tham khảo khi xây dựng các ứng dụng theo mô hình Microservices 21/502
- 12 May 2021 Các yêu cầu thay đổi (Change Requests) - nỗi ám ảnh của team dự án phần mềm 21/420
- 18 Mar 2021 Kỹ thuật ước lượng dự án phần mềm linh hoạt dựa vào Story Point - phương pháp T-Shirt Sizing 21/560
- 19 Aug 2020 Lift & Shift - Phương pháp tối ưu dịch chuyển hệ thống phần mềm qua đám mây 20/218
- 28 Jun 2024 Tại sao các kỹ sư IT giỏi nhất lại là những người theo thuyết bất khả tri về công nghệ (technology agnostics)? 20/386
- 02 May 2025 Vì sao học giỏi mà vẫn nghèo, học dốt lại thành đạt trong cuộc sống? 20/95
- 04 Jan 2023 Phát triển phần mềm linh hoạt theo mô hình Big Bang 19/754
- 02 Aug 2021 Product Owner làm gì trước khi bắt đầu sprint đầu tiên của dự án (Sprint Zero)? 18/380
- 22 May 2022 Tư duy ngoài hộp (Thinking out of box) là gì? Tại sao quan trọng với sự phát triển của doanh nghiệp? 18/496
- 18 Jul 2020 Lợi ích cận biên (Marginal Utility) là gì? Qui luật lợi ích cận biên giảm dần 17/789
- 14 Apr 2019 Product Backlog là gì? Các đặc điểm cơ bản của một Product Backlog 17/448
- 01 Aug 2022 "Sponsored Content" là gì? Khác nhau giữa Sponsored Content và Native Advertising? 17/892
- 11 Dec 2025 Phần mềm cho SMEs: Vì sao “Best-Fit” lên ngôi và “Best-of-Breed” dần lỗi thời 17/39
- 19 Nov 2025 Các Công Cụ SEO Trả Phí Tốt Nhất Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Năm 2026 16/46
- 17 Aug 2020 Mục tiêu dự án là gì? Làm thế nào để xác định mục tiêu? 16/299
- 25 Apr 2018 Bảo hộ bản quyền phần mềm dưới khía cạnh sở hữu trí tuệ như thế nào? 16/212
- 10 May 2021 Phát triển Phần mềm Tinh gọn (Lean Software Development) 16/246
- 01 Apr 2022 Chi phí nhà thầu phụ chiếm bao nhiêu phần trăm gói thầu? 16/183
- 08 Feb 2021 Quy trình nâng cấp phần mềm quản trị doanh nghiệp ERP 16/249
- 03 May 2022 Mô hình Hybrid Agile là gì? 15/524
- 24 Mar 2019 Scrum giống như bà mẹ chồng, giúp bạn nhìn ra các lỗi sai 15/321
- 03 Mar 2020 Giả định (Assumption ) là gì? Tại sao giả định rất quan trọng với dự án? 15/575
- 03 Feb 2020 Sản phẩm OEM và ODM là gì? 14/543
- 14 Dec 2022 Phương pháp kiểm tra Fagan Inspection là gì? 14/194
- 12 Jul 2023 Vì sao ngày càng nhiều dự án phần mềm thất bại? 14/581
- 15 Mar 2024 Tê liệt vì suy nghĩ quá nhiều (Analysis Paralysis) là gì? 14/279
- 02 Oct 2023 Ngôi Chùa Trăm Năm và Viên Gạch Vỡ: Bài Học Thấm Thía Về Lỗi Nhỏ Trong Bức Tranh Lớn 14/329
- 16 Apr 2025 Lãnh đạo linh hoạt: Hành động (Bias for Action) hay không hành động (Non-Action)? 14/65
- 09 Jan 2025 10 Nghịch Lý Cuộc Sống Từ Phim Upstream (nghịch hành nhân sinh): Đối Mặt Rủi Ro Trong Thời Đại VUCA 14/217
- 15 Aug 2025 Dự án phần mềm bị trì hoãn và vấn đề "akrasia" 14/59
- 01 Apr 2025 CTO ra quyết định như thế nào? 14/61
- 11 Mar 2025 Thiên hướng Hành động (Bias for Action) và Thiên hướng Quy trình (Bias for Process) tác động tiêu cực tới "đổi mới và sáng tạo" như thế nào? 13/85
- 22 Jul 2020 Quản lý dự án phần mềm trong thực tế và câu chuyện thành công của InfoSys 13/151
- 08 Aug 2023 Mất kiểm soát phạm vi dự án (Scope Creep) và hiệu ứng quả cầu tuyết (snowball) 12/250
- 28 Feb 2025 “Học giỏi” hay “giỏi học”? 12/156
- 01 Aug 2021 Hiện tượng Gold plating (mạ vàng) là gì? Tại sao có ảnh hưởng quyết định đến chất lượng dự án? 11/385
- 10 Sep 2024 Tại sao những thứ chúng ta muốn lại ít khi có được? 11/234
- 12 Jan 2024 Tư duy hệ thống trong Quản Lý Dự Án diễn ra như thế nào? 11/252
- 04 Jan 2023 Đánh giá nhân sự theo chuẩn người Nhật 11/443
- 18 Mar 2018 Dịch vụ Hosting cho Website là gì? Các lời khuyên chọn Hosting tốt nhất 11/283
- 09 Feb 2021 Tầm nhìn là gì? Tí dụ minh họa cụ thể về tầm nhìn 11/166
- 21 Apr 2020 Bảo trì phần mềm là gì? Phân biệt các loại bảo trì 10/314
- 01 Feb 2022 Thách thức với doanh nghiệp chuyển đổi số trong thời đại VUCA 10/767
- 01 May 2023 [Tư vấn CNTT] Quản lý ngân sách CNTT cho doanh nghiệp 10/218
- 18 Sep 2025 Bị sa thải sau 25 năm làm việc trong lĩnh vực công nghệ: Nỗi lo lắng, sự hy sinh và thực tế mà không ai dám nhắc đến 10/27
- 12 May 2024 Groan Zone là gì? Khi mọi quan điểm va chạm, đâu là cách biến Groan Zone thành động lực đổi mới? 9/30
- 01 May 2022 Có thể xác định vị trí địa lý của địa chỉ IP với độ chính xác đến từng địa chỉ con phố? 9/506
- 08 Mar 2020 Vì sao doanh nghiệp cần phải tạo Web bán hàng? 9/178
- 01 Aug 2022 Bí quyết số 1 cho doanh nghiệp 4.0 với 10 chiến lược phát triển năng lực nhân sự CNTT 9/164
- 11 Sep 2020 Nghịch lý kinh doanh tại Mỹ: Chăm sóc khách hàng không tốt, nhưng công ty lại lãi lớn 9/163
- 03 Sep 2020 Hiệu ứng rắn hổ mang, Luật Goodhart, Campbell & Chuyện thi cử 9/219
- 19 Jul 2023 3 cấp độ của thất bại và bí quyết "cái khó ló cái khôn" 9/99
- 07 Mar 2023 Google Maps: Bài Học Tỷ Đô Từ Một Ứng Dụng Miễn Phí 9/104
- 03 Oct 2021 Khác biệt giữa thiết kế phần mềm và thiết kế công trình xây dựng 9/533
- 09 Dec 2024 10 nghịch lý quản trị khiến tổ chức mãi loay hoay 8/144
- 01 May 2025 Vì Sao Các Cửa Hàng Trung Quốc Không Vội Vã Phục Vụ Khách Hàng? 8/93
- 14 May 2024 Chiến lược răng lược là gì? Làm thế nào để tận dụng chiến lược răng lược trong kinh doanh? 8/240
- 20 Dec 2022 Bài học quản lý nhân sự từ một trận chung kết bóng đá 8/310
- 14 Aug 2023 Công bằng phân phối (distributive justice) giúp "virtual team" làm việc hiệu quả hơn như thế nào? 8/41
- 10 Sep 2025 Học Tài Thi Phận Là Gì? Cần Làm Gì Để Vượt Qua May Rủi? 7/33
- 09 Dec 2025 Hiệu Ứng Tàu Điện Ngầm - The Subway Effect 7/20
- 16 Feb 2024 Nghịch lý của sự hoàn hảo: AI có thể quá tốt để sử dụng? 7/188
- 04 Sep 2023 Giải mã nhóm tính cách (ISTP - Nhà kỹ thuật) 7/261
- 10 Aug 2020 Bạn có biết quy tắc thất bại nhanh: Fail early, fail often, fail cheap, but always fail forward 7/156
- 12 Jul 2021 Để chuyển đổi số, cần “bẻ gãy” (disrupt) trong tư duy 6/197
- 01 Sep 2023 Định luật Goodhart và định luật Campbell - Nghịch lý về thành tích 5/208
- 08 Mar 2022 Mô hình nguồn mở hoạt động ra sao? 5/224
- 16 Aug 2025 Hoài nghi khoa học với 20 thuật ngữ bi quan về hiệu quả của Scrum 5/50
- 17 Feb 2018 Hệ luỵ khi sử dụng Web Hosting từ nhà cung cấp kém chất lượng 4/180
Ở Việt Nam, làm dự án phần mềm cho khối Chính phủ/nhà nước nhìn từ thực tế triển khai thường phức tạp hơn đáng kể so với khu vực tư nhân. Mức độ phức tạp không chỉ nằm ở kỹ thuật mà chủ yếu đến từ cơ chế, quy trình và con người. Có thể phân tích theo 6 lớp sau:
1. Phức tạp về pháp lý & quy trình
Đây là điểm “khó” lớn nhất.
Đặc trưng:
- Phải tuân thủ Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư công, Luật An toàn thông tin, Luật Lưu trữ, Luật Ngân sách, các Nghị định – Thông tư liên quan.
- Hồ sơ pháp lý khá nặng: TOR, FS, dự toán, thẩm định, phê duyệt, nghiệm thu, quyết toán…
- Mỗi bước đều có thời gian chờ (waiting time) dài và khó rút ngắn.
Hệ quả:
- Không thể làm nhanh kiểu startup.
- “Done về mặt kỹ thuật” ≠ “Done về mặt pháp lý” (lý do: tâm lý "sợ đi tù" khiến cán bộ Nhà nước ngại ký duyệt).
👉🏻 Với dự án chính phủ, "legal compliance" (tuân thủ pháp lý) quan trọng ngang (hoặc hơn) code quality.
2. Phức tạp về mô hình khách hàng
Khác với doanh nghiệp tư nhân, “khách hàng” không phải một người. Làm với dự án Khối chính phủ, bạn sẽ làm việc với hàng tá "stakeholders" (những người liên quan) để được phê duyệt dù chỉ là thay đổi nhỏ về thiết kế.
Thực tế thường gặp:
- Người đặt hàng ≠ người sử dụng ≠ người phê duyệt ≠ người trả tiền (hoặc chủ đầu tư).
-
Một hệ thống có thể liên quan:
- Bộ / Sở chủ quản
- Phòng CNTT
- Phòng nghiệp vụ
- Ban quản lý dự án
- Đơn vị giám sát độc lập
Hệ quả:
- Yêu cầu thay đổi liên tục, nhưng… không ai muốn ký trách nhiệm.
- Quyết định chậm vì phải “xin ý kiến nhiều cấp”.
3. Phức tạp về nghiệp vụ
Nghiệp vụ hành chính nhà nước thường:
- Lâu đời (10–30 năm)
- Nhiều ngoại lệ
- Nhiều quy định “truyền miệng”
- Không có tài liệu chuẩn hóa
Ví dụ:
- Cùng một thủ tục, mỗi địa phương hiểu và làm khác nhau
- Văn bản pháp luật có thể mâu thuẫn hoặc chồng chéo
Hệ quả:
- BA cực kỳ vất vả.
- Phần mềm dễ bị đánh giá là “không sát thực tế” dù code đúng spec.
4. Phức tạp về kỹ thuật & hạ tầng
Trái với suy nghĩ “nhà nước thì công nghệ lạc hậu”, thực tế là:
-
Ràng buộc rất nhiều:
- Khó dùng cloud public (AWS/GCP) tùy dự án.
- Tích hợp với nhiều hệ thống cũ (legacy, không API, dữ liệu thường "bẩn" nhiều hơn là sạch).
Hệ quả:
- Chi phí tích hợp cao.
- Kỹ thuật “không được tự do chọn công nghệ”.
5. Phức tạp về quản trị dự án
Mô hình phổ biến:
- Waterfall / V-Model
- Agile chỉ mang tính “trang trí”
Thực tế:
- Thay đổi yêu cầu nhưng hợp đồng fixed scope – fixed price.
-
Mọi thay đổi đều cần:
- Công văn
- Biên bản
- Phụ lục hợp đồng
👉🏻 PM cho dự án Chính phủ phải mạnh quản trị, giao tiếp, chính trị nội bộ hơn là chỉ Agile/Scrum.
6. Phức tạp về yếu tố con người & văn hóa
Điểm nhạy cảm nhưng rất thật:
- Tư duy “an toàn là trên hết”
- Ngại đổi mới vì sợ sai, sợ trách nhiệm
-
Đánh giá thành công dự án dựa vào:
- Đúng quy trình
- Đủ hồ sơ
- Không bị kiểm toán “sờ gáy”
Hệ quả:
- UX thường không phải ưu tiên số 1.
- “Chạy được – nghiệm thu được” quan trọng hơn “dùng thích, giao diện đẹp”.
Tổng kết mức độ phức tạp (so sánh nhanh)
| Tiêu chí | Doanh nghiệp tư nhân | Dự án Chính phủ |
|---|---|---|
| Quy trình | Linh hoạt | Cứng, nhiều tầng |
| Pháp lý | Tối thiểu | Rất nặng |
| Thay đổi yêu cầu | Nhanh | Chậm, nhiều thủ tục |
| Công nghệ | Tự do | Bị ràng buộc |
| Quyết định | Nhanh | Nhiều cấp |
| Rủi ro chính | Thị trường | Pháp lý & kiểm toán |
Vậy có nên làm dự án Chính phủ không?
Có – nếu:
- Doanh nghiệp lớn, chịu được dòng tiền chậm
- Mạnh về pháp lý, hồ sơ, quan hệ
- Mục tiêu dài hạn, ổn định
Không phù hợp – nếu:
- Startup nhỏ
- Muốn scale nhanh
- Đam mê đổi mới công nghệ, UX, AI cutting-edge
[{"displaySettingInfo":"[{\"isFullLayout\":false,\"layoutWidthRatio\":\"\",\"showBlogMetadata\":true,\"showAds\":true,\"showQuickNoticeBar\":true,\"includeSuggestedAndRelatedBlogs\":true,\"enableLazyLoad\":true,\"quoteStyle\":\"1\",\"bigHeadingFontStyle\":\"1\",\"postPictureFrameStyle\":\"2\",\"isFaqLayout\":false,\"isIncludedCaption\":false,\"faqLayoutTheme\":\"1\",\"isSliderLayout\":false}]"},{"articleSourceInfo":"[{\"sourceName\":\"\",\"sourceValue\":\"\"}]"},{"privacyInfo":"[{\"isOutsideVietnam\":false}]"},{"tocInfo":"[{\"isEnabledTOC\":true,\"isAutoNumbering\":false,\"isShowKeyHeadingWithIcon\":false}]"},{"bannerInfo":"[{\"isBannerBrightnessAdjust\":false,\"bannerBrightnessLevel\":\"\",\"isRandomBannerDisplay\":true}]"},{"termSettingInfo":"[{\"showTermsOnPage\":true,\"displaySequentialTermNumber\":true}]"}]
Nguồn
{content}
Khám phá thêm các chủ đề sau
Đọc thêm: Hướng dẫn hợp tác viết bài (guest blogging)
Các chủ đề được quan tâm nhiều nhất
CHIA SẺ BÀI VIẾT
Link copied!
Mới cập nhật